Ticaret Bakanlığı, Basitleştirilmiş Gümrük Beyanı verileri ışığında Türkiye’nin mikro düzeydeki e-ticaret (B2C ve kurumsal mikro) haritasını çıkardı. Salgın sonrası dönemde e-ticaret kanallarından yapılan mikro ithalat ve ihracattaki büyük sıçramayı gözler önüne seren rapor, sektördeki değişimleri detaylı bir şekilde ortaya koydu.
İthalatın Yüzde 91'i Çin'den
Rapora göre, 2015-2020 yılları arasında 1.4 milyon ile 1.7 milyon adet bandında seyreden e-ticaret paket ithalatı, 2021-2025 arasındaki 5 yıllık süreçte adeta patlama yaparak 3.6 milyondan 29.5 milyon adete ulaştı.
İthalatın ülke bazlı kırılımında ise tek bir ülkenin mutlak hakimiyeti dikkat çekiyor:
- 2025 yılında Türkiye'ye gelen 29.5 milyon paketin tam 27 milyonu Çin’den ithal edildi.
- Listenin ikinci sırasında yer alan Hollanda’dan gelen paket sayısı ise yalnızca 926 bin adet seviyesinde kaldı.
İhracatta Paket Sayısı Arttı, Sepet Tutarı Eriyor
İhracat tarafında; numune, hediye, kişisel kullanım ve elektronik ihracat kodlu gönderimler dahil olmak üzere toplam paket sayısı 51.6 milyon olarak kayıtlara geçti. Toplam ihracat tutarı ise 2 milyar 255 milyon dolar oldu.
2025 yılında paket sayısı bir önceki yıla göre 2.8 milyon adet artmasına rağmen, elde edilen gelirde 300 milyon doları aşkın bir azalma yaşandı.
- Paket Başına Değer Çakıldı: Lojistik ağlarının gelişmesiyle birlikte düşük değerli ürünlerin de mikro ihracata konu olması, paket başına düşen bedelleri hızla aşağı çekti. 2018 yılında 99.1 dolar olan paket başına ortalama değer, 2025 yılı itibarıyla 43.7 dolara kadar geriledi.
Değerdeki bu düşüşün ana nedenleri arasında; küresel pazarlarda artan korumacı gümrük politikaları, yükselen lojistik maliyetleri ve tüketicilerin artan gümrük masrafları nedeniyle daha ucuz ürünlere yönelmesi gösteriliyor.
İhracatın Yıldızları: Kadın Giyim ve Mücevherat
Tutar bazında en fazla ihraç edilen ürün gruplarında tekstil ve hazır giyim sektörünün ağırlığı devam ediyor. İlk 10 ürün grubunun büyük bir kısmı giyimden oluşurken, sektör dışından listeye giren ürünler dikkat çekiyor.
2025 yılının en çok ihraç edilen e-ticaret ürün grupları şu şekilde sıralandı:
- Kadın Giyim: 201.6 milyon dolar
- Mücevherat ve Takı: 98.5 milyon dolar
- Plastik Ürünler: 97.3 milyon dolar
- Kazak ve Hırka: 69.6 milyon dolar
- Tişört: 65.7 milyon dolar
- Çanta ve Valiz: 61.1 milyon dolar
Özellikle mücevherat sektörünün yaklaşık 100 milyon dolarlık hacimle ikinci sıraya yerleşmesi, bu alandaki uluslararası talebin ve katma değerli satış potansiyelinin ne kadar yüksek olduğunu bir kez daha kanıtladı.
Hangi Pazarlar Yükseliyor?
Ticaret Bakanlığı'nın pazar analizine göre, e-ticaret ihracatında bölgesel farklılıklar göze çarpıyor:
- Avrupa'da Sıçrama: Romanya başta olmak üzere Yunanistan, Bulgaristan ve KKTC 2025 yılında en çok ihracat yapılan ilk 20 ülke arasına girdi.
- Fırsat Pazarları: Kuzey Amerika yüksek birim değeriyle öne çıkarken; Polonya, Yunanistan ve Bulgaristan ölçekleme imkanıyla, Avustralya ise istikrarlı alım gücüyle dikkat çekiyor.
- Düşüş Yaşanan Bölge: Körfez ülkelerine yapılan mikro ihracatta ise belirgin bir azalma eğilimi gözlemlendi.
