Otomotiv iç pazarında yılın ilk altı aylık dönemine ilişkin performans göstergeleri netleşti. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) tarafından paylaşılan ocak-haziran verilerine göre, Türkiye genelinde otomobil ve hafif ticari araç satış hacmi, 2025'in eş dönemine göre yüzde 8,19'luk bir kayıpla toplamda 558 bin 179 adede çekildi.
Ekonomik konjonktür ve pazar dinamiklerinin etkisiyle şekillenen bu tabloda, binek otomobil ile hafif ticari araç segmentleri farklı eğilimler sergiledi. Yılın ilk yarısında binek otomobil satışları yıllık bazda yüzde 9,79 azalarak 440 bin 234 adede geriledi. Hafif ticari araç piyasası ise daha dirençli bir duruş sergileyerek yüzde 1,69 gibi sınırlı bir düşüşle 117 bin 945 adet seviyesinde dengelendi.
Vergi Avantajlı Segmentler Pazarın Hakimi
Tüketicilerin satın alma kararlarında maliyet odaklı yaklaşımları ve vergilendirme avantajları belirleyici olmaya devam ediyor. Bu kapsamda, vergi yükü nispeten daha düşük olan A, B ve C segmentlerindeki araçlar, toplam binek otomobil pazarının yüzde 84,7 gibi ezici bir bölümünü domine etti.
Sektörün lokomotifi konumunu sürdüren C segmenti otomobiller, 241 bin 100 adetlik satış performansı yakalayarak pazardan yüzde 54,8 pay aldı. Bu grubu, 130 bin 476 adetlik satış hacmi ve yüzde 29,6'lık pazar payı ile erişilebilirliği yüksek olan B segmenti modeller takip etti.
Gövde tiplerine göre yapılan incelemede ise SUV modellerin piyasadaki mutlak üstünlüğü dikkat çekiyor. İlk altı aylık periyotta 284 bin 493 alıcı bulan SUV gövde tipi, yüzde 64,6'lık pazar payıyla zirvedeki yerini sağlamlaştırdı. Geleneksel sedan tasarımlar 90 bin 216 adetlik satış ve yüzde 20,5 pay ile ikinci sırada kalırken, hatchback (H/B) modeller ise 63 bin 991 adetlik hacimle pazarın yüzde 14,5'ini oluşturdu.
Elektrikli Otomobillerde Teşvik Sınırı Ayrışması
Motor ve yakıt teknolojilerindeki dağılıma bakıldığında, benzinli motorların liderliği sürerken alternatif enerjili araçların yükselişi sürüyor. Benzinli otomobiller 182 bin 492 adetle pazardan yüzde 41,5 pay alarak birinci sıradaki yerini korudu. Hibrit motorlu araçlar 145 bin 804 adetlik satış ve yüzde 33,1'lik payla güçlü bir alternatif sunarken, tamamen elektrikli otomobiller 81 bin 331 adetlik hacimle pastadan yüzde 18,5 pay almayı başardı. Geleneksel dizel motorların payı 27 bin 485 adetle yüzde 6,2 seviyesine kadar gerilerken, otogazlı (LPG) araçlar ise 3 bin 122 adetle pazarın yüzde 0,7'lik kısmına hitap etti.
Elektrikli araç segmentinin kendi içindeki motor gücü kırılımı, vergi matrahlarının pazar üzerindeki etkisini açıkça ortaya koydu. Vergi avantajına sahip olan 160 kilovat altındaki elektrikli otomobillerin satışları yüzde 7,7 artış göstererek genel pazarda yüzde 16,6'lık paya ulaştı. Buna karşın, üst vergi diliminde yer alan 160 kilovat üzerindeki elektrikli araç satışları yüzde 54,1 gibi sert bir daralma yaşayarak pazar payını yüzde 1,9 seviyesine indirdi.
Motor Hacmi Küçülüyor, Otomatik Vites Standarda Dönüşüyor
Mali yükümlülükler motor hacmi tercihlerinde de hissedilir değişimlere yol açtı. 1400 cc'nin altındaki otomobil satışları yüzde 24,9 azalarak pazar payını yüzde 26,9'a çekti. Benzer şekilde 1400-1600 cc aralığındaki araçların satışları yüzde 11,7 azalışla yüzde 20,7 paya geriledi. Buna karşılık, sınırlı hacme sahip 1600-2000 cc aralığındaki otomobil satışları yüzde 4,2'lik hafif bir artış yakalayarak yüzde 0,7 pay elde etti. Lüks tüketim sınıfına giren 2000 cc üstü motor hacimli otomobillerde ise yüzde 24,9'luk gerileme yaşandı ve pazar payı yüzde 0,2'de kaldı.
Sürücülerin konfor odaklı şanzıman tercihleri ise manuel vitesi neredeyse pazarın dışına itti. Dönem boyunca satılan binek araçların yüzde 96,9'una karşılık gelen 426 bin 740 adedini otomatik şanzımanlı modeller oluşturdu. Manuel vitesli araçlar ise yalnızca 13 bin 494 adetlik satış hacmiyle yüzde 3,1'lik sembolik bir oranda kaldı.
Hafif ticari araç piyasasının iç dinamikleri incelendiğinde ise lojistik ve ticari faaliyetlerde çok yönlülük sunan van gövde tipi araçlar, 89 bin 848 adetlik satış ve yüzde 76,2'lik pazar hakimiyeti ile sektörü sırtladı. Listenin ikinci sırasında ise ticari işletmelerin diğer önemli tercihi olan kamyonetler, 10 bin 618 adetlik satış hacmi ve yüzde 9'luk pazar payı ile konumlandı.
