Ticaret Bakanlığı, araç kiralama sektörünü yeniden yapılandıran ve hem sektörel standartları yükseltmeyi hem de tüketici haklarını güvence altına almayı hedefleyen kapsamlı bir düzenlemeye imza attı. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik, yetki belgesi zorunluluğundan filo yapılarına, yaş sınırından depozito kurallarına kadar birçok alanda yeni standartlar getiriyor.
Yaş ve Kilometre Kriterleri Yeniden Belirlendi
Yeni yönetmeliğin en çok dikkat çeken maddelerinden biri, kiralamaya konu olan araçların yaş ve kullanım durumlarına getirilen kısıtlamalar oldu. Düzenlemeye göre, klasik araçlar statüsünde olanlar hariç tutulmak üzere, 6 yaşından büyük otomobiller kiralama faaliyetlerinde kullanılamayacak.
Kilometre sınırları ise motor tipine göre farklılık gösteriyor. Benzinli ve dizel motora sahip araçlar için kiralama üst sınırı 180 bin kilometre olarak belirlenirken, çevre dostu elektrikli araçlarda bu sınır 300 bin kilometre olarak uygulanacak. Ayrıca, ağır hasar kaydı bulunan veya periyodik bakımları zamanında yapılmamış araçların kiralanması da kesin bir dille yasaklandı.
Sektöre "Yetki Belgesi" ve Mesleki Yeterlilik Şartı
Ticari amaçla araç kiralama hizmeti sunan tüm işletmeler için artık yetki belgesi almak zorunlu hale getirildi. Bu belgeyi alabilmek için işletme sahiplerinin en az ilköğretim mezunu olması, adli sicil şartlarını sağlaması ve Seviye 4 Mesleki Yeterlilik Belgesi'ne sahip olması gerekecek.
Sektörün dijitalleşmesi ve denetimlerin şeffaflaşması adına ise Ticaret Bakanlığı tarafından 1 Ocak 2027 tarihine kadar Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak. Bu sistem sayesinde kiralama faaliyetleri ve araçların durumu anlık olarak takip ve kontrol edilecek.
Filolara "Yerli" ve "Elektrikli" Araç Dokunuşu
Yönetmelik, işletmelerin büyüklüklerine ve bulundukları bölgelere göre filo standartları da getiriyor. Faaliyet gösterilen bölgeye bağlı olarak işletmelerin filosunda en az 5 ila 10 araç bulunması ve bu araçların belirli bir oranının doğrudan işletme adına tescil edilmiş olması istenecek.
Özellikle nüfusu 30 bini aşan büyükşehir ilçelerinde hizmet veren firmalar için çevreci bir adım atıldı. Bu bölgelerdeki işletmelerin filolarında en az 2 hibrit veya elektrikli araç bulundurması zorunlu tutulurken, bu araçlardan en az 1'inin yerli üretim olması koşulu getirildi.
Tüketiciyi Koruyan Depozito ve Ücretlendirme Adımları
Araç kiralayan tüketicilerin sıklıkla şikayet ettiği depozito bedelleri ve ek ücretlendirmeler de düzenlemenin odak noktasında yer aldı. Yeni kurala göre; 1 ila 6 günlük kısa süreli kiralamalarda en fazla 3 günlük kiralama bedeli kadar, 7 ila 29 günlük kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kiralama bedeli tutarında depozito talep edilebilecek.
Alınan depozitoların, aracın firmaya sorunsuz teslim edilmesinin ardından en geç 7 gün içerisinde tüketiciye iade edilmesi zorunlu olacak. İşletmeler, aracın olağan kullanımından kaynaklı yıpranmalar için depozitodan kesinti yapamayacak ve mahkeme/tahkim kararı olmadan "değer kaybı" bahanesiyle tüketiciden ekstra ücret talep edemeyecek.
Gizli Ücretlere Son ve İptal Kolaylığı
Tüketicilere sağlanan bir diğer önemli kolaylık ise rezervasyon iptalleri konusunda oldu. Müşteriler, aracın teslim edilmesine 24 saatten fazla süre kaldığı durumlarda herhangi bir kesinti veya cezai şart olmaksızın rezervasyonlarını değiştirebilecek ya da iptal edebilecek.
Bunun yanı sıra, kış lastiği donanımı ve temel sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilmek zorunda olacak. İşletmeler bu hizmetleri ek bir şarta bağlayamayacak veya tüketiciye ayrı bir ücret kalemi olarak fatura edemeyecek. İnternet üzerinden gerçekleştirilen kiralama ilanları için ise platformlara denetim yükümlülüğü getirildi; yetki belgesi bulunmayan firmaların ilan sitelerinde araç listelemesi engellenecek.
