Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından paylaşılan son makroekonomik istatistikler, Türk reel sektörünün döviz borçluluğundaki çarpıcı tabloyu gözler önüne serdi. Kurumun yayımladığı Mayıs 2026 dönemi verilerine göre, finansal olmayan kuruluşların döviz yükümlülükleri tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşarak yatırımcılar ve piyasa takipçileri için önemli bir kırılganlık sinyali verdi.
Reel Sektör Döviz Borcunda Tarihi Eşik Aşıldı
Şirketlerin bilançolarındaki döviz varlık ve yükümlülüklerini gösteren veri setinde dikkat çekici bir rekor kırıldı. Resmi rakamlara göre, reel sektörün döviz cinsinden toplam varlıkları Mayıs ayında 188 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti. Ancak aynı dönemde döviz yükümlülükleri 392,4 milyar dolar bandına sıçradı. Bu rakam, mevcut veri setinin tutulmaya başlandığı 2013 yılından bugüne kadar şirketler kesiminde kaydedilen en yüksek yükümlülük seviyesi olarak ekonomi tarihine geçti.
Net Döviz Pozisyonu Açığı Alarm Veriyor
Yükümlülük cephesindeki bu ivmeli artış, şirketlerin kur dalgalanmalarına karşı taşıdıkları riski (açığı) da doğrudan büyüttü. Döviz varlıkları ile borçları arasındaki temel farkı ifade eden net döviz pozisyonu açığı, söz konusu dönemde 204,4 milyar dolar seviyesine tırmandı. Finans piyasaları hatırlayacaktır; bu alandaki tarihi zirve 207,9 milyar dolar ile kur şoklarının yaşandığı Mart 2018 döneminde görülmüştü. Son açıklanan güncel veriler, reel sektörün döviz pozisyonundaki kırılganlığın yeniden 2018 yılındaki o kritik eşiğe yaklaştığına işaret ediyor.
Varlık Dağılımında Mevduat ve Türev Ürünler Öne Çıktı
TCMB'nin detaylı bilançosu incelendiğinde, şirketlerin varlık cephesinde kendi içinde dalgalı bir seyir izlediği görülüyor. Mayıs 2026 döneminde bir önceki aya kıyasla reel sektörün türev varlıklarında 1,6 milyar dolar, yurt içi bankalarda tutulan döviz mevduatlarında ise 1,02 milyar dolar artış yaşandı. Buna ek olarak, şirketlerin yurt dışına yönlendirdikleri doğrudan sermaye yatırımları da 736 milyon dolar ivme kazandı. Bu pozitif kalemlere karşılık, reel kesimin menkul kıymet portföyünde 128 milyon dolar ve ihracat alacaklarında 19 milyon dolar düzeyinde daralma gerçekleşti.
Kredi Genişlemesi Yükümlülükleri Yukarı Çekti
Tarihi zirveyi gören döviz yükümlülüklerinin arka planına bakıldığında ise ağırlıklı olarak bankacılık sistemi ve yurt dışı kanallı kredi kullanımlarındaki iştah dikkat çekiyor. Dağılım tablosuna göre, yurt dışından sağlanan nakdi krediler bir önceki aya göre 1,12 milyar dolar genişlerken, yurt içinden temin edilen nakdi kredilerde 698 milyon dolar artış gözlemlendi. Şirketlerin türev yükümlülükleri ise aynı dönemde 145 milyon dolar yükseliş kaydetti. Borçluluk kalemleri içerisinde reel sektörü bir nebze rahatlatan tek belirgin düşüş, 649 milyon dolarlık azalışla ithalat borçları tarafında yaşandı.
