Reuters tarafından blockchain kayıtları, şirket belgeleri ve yatırımcı görüşmelerine dayandırılarak hazırlanan çarpıcı rapor, Ocak 2025'ten bu yana Trump bağlantılı kripto projelerindeki tabloyu gözler önüne serdi. İncelemeye alınan World Liberty Financial, $TRUMP meme coin, American Bitcoin ve AI Financial Corp projeleri, yüksek tanıtım gücüyle milyonlarca dolar toplasa da sonu yatırımcılar için ağır kayıplarla bitti.
Sıfır Riske Karşı Milyarlarca Dolarlık Kazanç
Trump ailesinin bu projelerdeki en belirgin stratejisi, neredeyse hiçbir mali risk almadan projelerin tanıtımında "merkezi figür" olmalarıydı. Başkan Trump, oğulları Eric ve Donald Trump Jr. ile birlikte sosyal medya, mitingler ve küresel etkinliklerde bu projelerin reklamını yaptı.
- Sonuç: Aile kısa sürede devasa gelirler elde ederken, varlıkların değerinin sonradan sert bir şekilde düşmesiyle faturayı yatırımcılar ödedi.
Kilitlenen Tokenlar ve World Liberty Financial Vakası
Trump ailesinin en kârlı girişimi olarak öne çıkan kripto platformu World Liberty Financial, Ekim 2024'te token satışına başladı.
- Ailenin Kazancı: Platformdan elde edilen gelir 1,6 milyar doları aştı (1,4 milyar dolar token satışı + 230 milyon dolar ek faaliyetler).
- Yatırımcının Zararı: Yaklaşık 674 milyon dolar.
Yatırımcıları en çok öfkelendiren detay ise satılamayan tokenlar oldu. Başlangıçta ellerindeki varlıkların yalnızca %20'sini satmalarına izin verilen yatırımcılar, daha sonra alınan bir kararla kalan tokenların 2030 yılına kadar kilitlendiğini öğrendi. Uygulama, yatırımcılar tarafından "para çekme düzeneği" olarak nitelendiriliyor.
$TRUMP Meme Coin: Zirveden Yüzde 97'lik Çöküş
Başkan Trump'ın ikinci yemin töreninden sadece üç gün önce piyasaya sürülen ve bizzat Trump tarafından "Hemen alın" çağrısıyla desteklenen $TRUMP coin, ilk günlerde büyük bir rüzgar yakaladı.
Fiyatı kısa sürede 75 doların üzerine çıksa da erken giren yatırımcıların kâr satışı yapmasıyla coin zirve noktasından %97 oranında değer kaybetti. Aile bu projeden 616 milyon dolar kazanırken, yatırımcıların zararı 700 milyon doları aştı.
Borsadaki Kripto Şirketleri de Zarar Yazdı
Trump destekli halka açık şirketlerde de senaryo değişmedi:
- ALT5 Sigma (Yeni adıyla AI Financial Corp): World Liberty Financial ile yapılan ortaklık sayesinde yüz milyonlarca dolar toplandı ancak hisseler çakıldı. Yatırımcı zararı: 675 milyon dolar.
- American Bitcoin: Eric Trump'ın yöneticileri arasında bulunduğu madencilik şirketi de kısa sürede değer kaybetti. Yatırımcı zararı: 200 milyon doların üzerinde.
"ABD Tarihinde Benzeri Yok"
Etik uzmanlarına göre, görevdeki bir ABD Başkanının, doğrudan kendi hükümetinin düzenlemelerine tabi olan bir sektörden bu çapta gelir elde etmesinin modern Amerikan tarihinde bir örneği bulunmuyor.
Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly ise iddiaları reddederek, ortada bir çıkar çatışması olmadığını savundu. Kelly, Trump'ın adımlarının kamu yararına olduğunu ve ABD'yi "dünyanın kripto merkezi" haline getirdiğini belirtti.
Yatırımcılardan Kalan: Utanç, Öfke ve Pişmanlık
Trump'ın iş dünyasındaki ve siyasetteki gücüne güvenerek emeklilik birikimlerini kaybeden yatırımcılar, durumu "utanç" ve "pişmanlık" olarak özetliyor.
Chicago Üniversitesi'nden davranış bilimleri profesörü John Paul Rollert, yaşanan tabloyu özetleyen şu kritik soruyu soruyor:
"Bu proje başarısız olsa bile kurucuları para kazanıyor mu? Eğer cevap evetse, karşınızda yatırımcıdan çok kurucuyu koruyan bir sistem var demektir."
