Kızıldeniz'de Yeni Finansal ve Jeopolitik Risk: Boğaz Geçişleri Ücretlendiriliyor
Uluslararası ticaret ve enerji koridorunun en kritik noktalarından biri olan Kızıldeniz hattında küresel piyasaları alarm durumuna geçiren yeni bir gelişme yaşanıyor. Uluslararası haber ajansı Reuters tarafından bölgesel kaynaklara dayandırılarak aktarılan bilgilere göre, Yemen'deki İran destekli Husiler, Kızıldeniz'in güneyini Aden Körfezi'ne bağlayan stratejik Babülmendep Boğazı üzerinden seyreden ticari gemilere geçiş ücreti uygulamayı gündemine aldı.
Söz konusu planın, geçtiğimiz Temmuz ayında İran Dini Lideri Ali Hamaney için düzenlenen cenaze törenine katılan Husi heyeti ile Tahran yönetimi arasındaki üst düzey temaslarda ele alındığı bildirildi. Bölgesel kaynaklar, bu adımın temel amacının uluslararası su yollarında tek taraflı harç uygulamasını normalleştirmek ve ABD ile müttefikleri üzerindeki jeopolitik baskıyı artırmak olduğunu vurguluyor.
Tahran Destekli Otorite Yapılanması ve Çin İstisnası
Reuters'a bilgi veren bölgedeki bir Arap yetkili, Tahran temaslarının ardından uçakla Yemen'e dönen Husi yetkililerine İranlı danışmanların da eşlik ettiğini belirtti. Bu danışmanların, Babülmendep Boğazı üzerinden alınması planlanan geçiş ücretlerini düzenleyecek ve denetleyecek olası bir otorite kurulması yönünde Husi yönetimine teknik rehberlik sağladığı ifade ediliyor.
Diğer taraftan iki Batılı diplomat, geçiş ücreti planına Körfez ülkeleri ve Avrupa ülkelerinin sert karşı çıkacağını dile getirdi. Diplomatik kaynaklar, tasarlanan sistemde Çin gemilerinin ücretten muaf tutulacağını kaydederken, uygulamanın yürürlüğe girmesi için henüz somut bir zaman çerçevesi verilmediğini aktardı.
Petrol Arzı Risk Altında: Suudi Arabistan ve Global Rotalara Yansıması
Atılması planlanan bu adım, küresel enerji tedarik zinciri ve özellikle Suudi Arabistan ekonomisi açısından ciddi riskler barındırıyor. Babülmendep Boğazı'nın kapatılması veya maliyetli hale gelmesi, Suudi Arabistan'ı en kritik lojistik alternatiflerinden biri olan Hürmüz Boğazı seçeneğinden mahrum bırakacak. Bu tablonun, küresel petrol piyasalarında arz kıtlığı endişelerini tırmandırmasından korkuluyor.
Nitekim İran ile ittifak halindeki Husiler, 20 Temmuz tarihinde Suudi Arabistan'a karşı deniz ambargosu ilan etmiş ve İran savaşında ABD ile müttefiklerine karşı yeni bir cephe açmıştı.
Lojistik Maliyetler ve Transit Süreleri Katlanabilir
Deniz taşımacılığı analizlerine göre, Babülmendep Boğazı üzerinden Asya limanlarına yapılan standart bir gemi yolculuğu ortalama 16 gün sürüyor. Ancak kargoların Kızıldeniz'in kuzeyi, Süveyş Kanalı ve ardından Güney Afrika rotasını dolaşarak yeniden yönlendirilmesi durumunda bu süre 50 gün seviyesine kadar uzayabiliyor.
Transit sürelerindeki bu devasa artışın, navlun fiyatlarında sıçramaya, tedarik zinciri aksamalarına ve küresel piyasalarda enflasyonist baskıların yeniden canlanmasına yol açabileceği değerlendiriliyor.
