Kamuoyunun ve hukuk dünyasının uzun süredir beklediği, Meclis Genel Kurulu'nda kabul edilen "Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun", diğer adıyla 12. Yargı Paketi, Resmi Gazete'de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi. Ekonomi ve finans çevrelerini de yakından ilgilendiren paket, icra-iflas prosedürlerinden vergi yargılamalarına, kripto hesaplarına yönelik dolandırıcılık iştiraklerinden noterlik işlemlerine kadar geniş bir yelpazede yapısal değişiklikler içeriyor.
Banka ve Kripto Hesaplarına Yönelik "IBAN" Düzenlemesi
Paketin yatırımcıları ve finans piyasası kullanıcılarını en çok ilgilendiren başlıklarının ilk sırasında "IBAN mağdurları" yer alıyor. Türk Ceza Kanunu kapsamında nitelikli dolandırıcılık suçuna iştirak şartları yeniden belirlendi. Buna göre; bir kişinin eylemi yalnızca banka, kredi kartı, aracı kurum, ödeme hizmeti veya kripto varlık sağlayıcılarındaki hesabını, şifresini ya da ödeme araçlarını başkasına kullandırmakla sınırlı kalmışsa, bu kişiye verilecek cezada yarı oranında indirime gidilecek.
İcra ve İflas Hukukunda İhale ve Teminat Muafiyetleri
Ekonomik uyuşmazlıkların çözümü için büyük önem taşıyan İcra ve İflas Kanunu'nda da kritik güncellemeler yapıldı. Yeni yasaya göre, tamamı mirasçılara ait olan gayrimenkullerde ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verildiğinde, ilk açık artırmaya dışarıdan alıcı alınmayacak; satış sadece mirasçı maliklerin katılımıyla gerçekleştirilecek.
Elektronik ihale süreçlerinde ise alacaklılara ve devlete yeni kolaylıklar sağlandı. Satış talebinde bulunan alacaklı taraf, ihale bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar İcra Dairesi'ne başvurması halinde, kendi alacağı oranında teminat yatırmaktan muaf olacak. Ayrıca açık artırmalarda Hazine de teminat gösterme zorunluluğundan muaf tutuldu.
Vergi Davaları Sınırı Büyüdü, Danıştay'a Ek Süre
Hukuki süreçleri hızlandırmayı amaçlayan paket, İdari Yargılama Usulü Kanunu çerçevesinde idari ve vergi yargısında tek hakimin yetki alanını genişletti. Konusu 486 bin lira tutarını aşmayan tam yargı, iptal ve bazı vergi davaları artık kurula gitmeden tek hakim tarafından çözüme kavuşturulacak. Öğrenci kredileri, memur atamaları ve disiplin uyuşmazlıkları da bu sınır kapsamında tek hakimli olarak görülecek.
Yüksek yargı kurumlarının iş yüküne yönelik planlamalar doğrultusunda ise Danıştay'ın mevcut daire yapısının korunması için belirlenen geçiş süreci uzatıldı. Alınan kararla mevcut sistem 23 Temmuz 2030 tarihine kadar devam edecek. Ayrıca istinaf mahkemelerine maddi hataları düzeltme ve karar gerekçesini değiştirme yetkisi verilirken; bölge idare mahkemesinin ilk derece kararını kaldırarak verdiği bazı yeni hükümler için tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde temyiz yolu açıldı.
HAGB Kurumu Yenilendi ve Noterlerde Dijital Dönüşüm
Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı sonrasında hukuki bir boşluk oluşmaması adına Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) müessesesi sil baştan kurgulandı. Şartları sağlayan sanıklara 2 yıl veya daha az süreli hapis ve adli para cezalarında HAGB uygulanabilecek. Bu hakkın kullanılabilmesi için sanığın sabıkasız olması, kamu zararının tamamen karşılanması ve hakimde bir daha suç işlemeyeceğine dair kanaat oluşması zorunlu tutuldu. Kamu görevlilerinin kötü muamelesi ile eziyet ve işkence suçları ise kesin olarak bu kapsamın dışında bırakıldı.
Öte yandan, Noterlik Kanunu'na eklenen maddelerle bürokratik hızı artıracak dijitalleşme adımları atıldı. Noterliklerdeki onaylı belgelerin mahkemeler ve devlet kurumları ile güvenli elektronik imza aracılığıyla paylaşılmasının önü açılırken, bu dijital gönderim işlemlerinden ekstra hiçbir vergi veya harç alınmayacağı hükme bağlandı.
