Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), bankacılık sektörünün kredi arz ve talep dinamiklerine ayna tutan 2026 yılı ikinci çeyreğine ilişkin "Banka Kredileri Eğilim Anketi" sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Bankaların geride kalan çeyreğe dair gerçekleşmeleri ile yılın üçüncü çeyreğine yönelik beklentilerini içeren rapor, finansman piyasasındaki temkinli ve sıkı duruşun dozunu artırarak devam ettiğini gösterdi. Anket sonuçlarına göre, bir önceki dönemde başlayan yurt içi ve dışı fonlama imkanlarındaki daralma eğilimi, 2026'nın ikinci çeyreğinde daha da belirginleşti.
Ticari Krediler: İkinci Çeyrekte Katılaşan Standartlar Üçüncü Çeyrekte Esneyebilir
Ankete katılan finansal kurumların beyanları, işletmelere yönelik sağlanan kredilerin genel standartlarında geride bıraktığımız çeyrekte oldukça net bir sıkılaştırma uygulandığına işaret etti. Detaylara bakıldığında; Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler (KOBİ) ile büyük ölçekli firmalara verilen kredilerin yanı sıra kısa ve uzun vadeli tüm ticari finansman kategorilerinde daha önce gözlenen esneklik yerini katı kurallara bıraktı.
Para birimi bazında yapılan değerlendirmede de benzer bir tablo ortaya çıktı. Türk Lirası (TL) cinsinden kullandırılan ticari kredilerde gevşeme dönemi kapanarak sıkılaşma fazına geçildi. Yabancı para (YP) türündeki kredilerde ise halihazırda var olan sıkılaşma trendinin kararlılıkla korunduğu izlendi.
Buna karşın bankaların 2026 yılının üçüncü çeyreğine dair projeksiyonları, iş dünyası için kısmi bir rahatlama sinyali veriyor. Bankacılık sektörü; genel işletme kredileri, KOBİ ve büyük ölçekli şirket kredileri ile kısa-uzun vadeli finansman ve TL kredilerindeki katı standartların önümüzdeki dönemde yerini sınırlı bir gevşemeye bırakacağını tahmin ediyor. Öte yandan, döviz bazlı (YP) kredilerdeki sıkı politikanın üçüncü çeyrekte de hız kesmeden sürmesi bekleniyor.
Şirketlerin Finansman Arayışı Güçleniyor, Bireysel Talep Bıçak Gibi Kesildi
Piyasadaki finansman zorluklarına rağmen reel sektörün kredi arayışı hız kesmedi. İşletmelerin kredi talebindeki artış, 2026'nın ikinci çeyreğinde hızında hafif bir yavaşlama kaydetse de yükseliş eğilimini sürdürdü. Bankalar, kurumsal çaptaki bu talep artışının yılın üçüncü çeyreğinde yeniden ivme kazanarak güçleneceğini öngörüyor.
Bireysel kredi cephesinde ise tam tersi rüzgarlar esti ve uzun süredir devam eden talep büyümesi yerini net bir daralmaya bıraktı. İkinci çeyrek verilerine göre hem konut hem de taşıt kredisi talebinde gerileme kaydedildi. Gelecek dönem beklentilerinde, konut kredisi talebindeki bu düşüş trendinin mevcut seviyelerini koruyacağı, taşıt kredisi talebindeki azalışın ise biraz daha hafifleyerek süreceği tahmin ediliyor. İhtiyaç kredilerini de kapsayan diğer bireysel kredi türlerinde ise daha önce görülen sınırlı talep artışı yerini sınırlı bir düşüşe bıraktı. Bankalar, bu kategorideki talep azalışının üçüncü çeyrekte çok daha derinleşmesini bekliyor.
Bireysel Kredi Sınırları Korunuyor
Finans kuruluşlarının bireysel müşterilere yönelik kredi musluklarında sıkı tutumunu gevşetmediği görüldü. Konut ve taşıt kredisi verme şartlarında sınırlı bir sıkılaşmaya gidilirken, ankete katılan bankalar bu mevcut seyrin önümüzdeki çeyrekte de aynen korunacağını öngördü. Diğer bireysel kredilerde ise standartların çok daha sert bir şekilde katılaştığı gözlendi. Bankalar, bu gruptaki sıkılaşma eğiliminin üçüncü çeyrekte güç kaybederek de olsa varlığını sürdüreceği beklentisini paylaştı.
Fonlama Koşullarında Üçüncü Çeyrekte Ayrışma Beklentisi
Bankaların kendi kaynaklarını sağlamak adına kullandıkları fonlama piyasasında da sıkışıklık zirve yaptı. 2026'nın ikinci çeyreğinde hem Türkiye içindeki hem de yurt dışındaki fonlama imkanlarında, bir önceki döneme kıyasla çok daha güçlü bir sıkılaşma hissedildi.
Yılın üçüncü çeyreğine yönelik tahminler ise iki piyasa arasında net bir ayrışmaya işaret ediyor. Bankacılık sektörü, 2026'nın üçüncü çeyreğinde yurt içi fonlama şartlarında bir rahatlama (gevşeme) yaşanmasını bekliyor. Yurt dışı fonlama şartlarındaki zorlukların ise radikal bir şekilde zayıflayarak da olsa sıkı seyrine devam edeceği tahmin ediliyor.