Küresel piyasalar, Orta Doğu ekseninde şiddetlenen jeopolitik krizler ve ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinden gelen şahin sinyallerin etkisiyle yön arayışını sürdürüyor. Risk iştahındaki daralmanın belirginleştiği New York borsasında endeksler, haftanın işlem gününü farklı yönlerde tamamladı.
Kapanış verilerine göre teknoloji hisselerinin ağırlıkta olduğu Nasdaq endeksi yüzde 0,2 oranında değer kazanarak 25.870,65 puana ulaşmayı başardı. Buna karşılık S&P 500 endeksi yüzde 0,28'lik kayıpla 7.482,71 puana, Dow Jones endeksi ise yüzde 1,09 düşüş göstererek 52.348,39 puana geriledi.
Ankara'daki NATO Zirvesi'nde Gündem "İran"
Piyasalardaki dalgalanmanın ana unsurlarından biri, ABD ile İran arasındaki askeri hareketliliğin yeniden artması oldu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, ticari gemilere yönelik tehditleri gerekçe göstererek İran'a karşı kapsamlı saldırılar başlattığını duyurdu. Tahran yönetimi ise bu askeri harekatı, iki ülke arasındaki çatışmaları sonlandırmak hedefiyle henüz geçtiğimiz ay sağlanan mutabakatın açık bir ihlali olarak değerlendirdi.
Konuya ilişkin en keskin açıklamalar ise Ankara'nın ev sahipliği yaptığı 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'ne katılan ABD Başkanı Donald Trump'tan geldi. Zirve öncesi basının karşısına geçen Trump, İran ile olan ateşkesin tamamen ortadan kalktığını vurgulayarak, "Artık onlarla anlaşmak istemiyorum." şeklinde konuştu. Zirvenin tamamlanmasının ardından da tavrını sertleştiren Trump, önceki gece İran'ı şiddetli bir biçimde vurduklarını hatırlattı ve "Büyük ihtimalle bu akşam İran'ı çok sert şekilde vuracağız." diyerek yeni harekatların sinyalini verdi.
Petrol Fiyatlarında Sıçrama ve Tahvillerde Yükseliş
Askeri gerilimlerin yanı sıra ABD yönetiminin attığı yaptırım adımları enerji piyasasında şok etkisi yarattı. Washington'ın, İran petrolünün üretim, satış ve teslimatına imkan tanıyan 60 günlük genel lisansı iptal etmesiyle birlikte petrol fiyatlarında ralli yaşandı. Jeopolitik krizlerin de desteklediği eylül teslimatlı Brent petrolün varil fiyatı, TSİ 23.20 itibarıyla yüzde 6,7 gibi dikkat çekici bir oranda yükselerek 79,10 dolar seviyesine ulaştı.
Aynı süreçte Amerikan tahvil piyasasında da yukarı yönlü bir ivme gözlemlendi. ABD 10 yıllık hazine tahvil getirisi, 4 baz puanlık bir artış yaşayarak yüzde 4,57 seviyesine tırmandı.
Fed Tutanaklarında 'Enflasyon' ve 'Faiz' Vurgusu
Borsalardaki seyri etkileyen bir diğer önemli gelişme, Fed'in piyasalar tarafından yakından izlenen son toplantı tutanaklarının yayımlanmasıydı. Haziran ayındaki toplantıda faiz oranlarının mevcut hedef aralığında sabit bırakılması kararına karşın, tutanaklar üyelerin enflasyonist risklere karşı tetikte olduğunu ortaya koydu.
Belgelere yansıyan detaylara göre; Orta Doğu'daki savaş, gümrük tarifelerinin olası yan etkileri ve yapay zeka sektörünün tetiklediği yoğun talebin enflasyonu yüksek seviyelerde tutması durumunda, yetkililerin büyük bir çoğunluğu yeni bir faiz artırımına gidilmesinin gerekli olabileceğini vurguladı. Hatta birkaç üyenin, haziran ayında faizlerin sabit bırakılmasını desteklemekle birlikte, teknik olarak faiz artırımı için yeterli zeminin oluştuğunu savunduğu görüldü.
Tutanaklarda öne çıkan son detay ise yıl sonu faiz beklentilerindeki kutuplaşma oldu. Birçok Fed yetkilisi yıl sonunda politika faizinin mevcut bantta veya bunun bir miktar altında olması gerektiğini öngörürken; diğer önemli bir grup ise faizlerin, mevcut hedef aralığının da üzerine çıkarılması gerektiği yönünde görüş bildirdi.