Şehit Ailelerinin ve Gazilerin Maaşlarına Yasal Güvence
TBMM Genel Kurulu'nda görüşülen ve şehit aileleri ile gazilerin haklarında önemli iyileştirmeler içeren Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, oylamaya katılan 382 milletvekilinin tamamının oyunu alarak oy birliğiyle yasalaştı.
Kabul edilen yasayla birlikte Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nda köklü değişikliklere gidildi. Kapsama ilişkin tüm sınırlamalar kaldırılarak, hiçbir kategorik ayrım gözetilmeksizin, vazife malullerinden hayatını kaybedenlerin anne ve babalarına bağlanacak toplam aylık tutarının, bir aylık net asgari ücret tutarından az olamayacağı yasal güvence altına alındı. Aynı kanundaki bir diğer düzenlemeyle, bakıma muhtaç gazi ve malullere halihazırda net asgari ücretin 2 katı olarak yapılan ödeme, net asgari ücretin 2,5 katına yükseltildi.
Eğitim Durumuna Göre Yeni Ek Gösterge Tablosu
Terörle Mücadele Kanunu'nda yapılan değişiklikle vazife malulü erbaş ve erler, güvenlik korucuları, siviller ve öğrencilerin aylıklarında artış sağlandı. Düzenlemeye göre; bitirdikleri okullar sonucunda hak kazandıkları unvanlarla yürüttükleri kamu görevleri nedeniyle daha yüksek aylık alma hakları saklı kalmak şartıyla, en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olanların aylıkları 8'inci derecenin birinci kademesinden; diğer hak sahiplerinin aylıkları ise eğitim durumlarına bakılmaksızın 10'uncu derecenin birinci kademesindeki emekli keseneğine esas aylık tutarından düşük olamayacak.
Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'na göre yapılacak yükseltmelerde aynı derece başlangıç sayılacak ve derece yükselmelerinde herkes üniversite mezunu gibi işlem görecek. Bu kapsamda; 4'üncü dereceye yükselenlere 2.100, 3'üncü dereceye yükselenlere 2.200, 2'nci dereceye yükselenlere 3.000 ve 1'inci dereceye yükselenlere 3.600 ek gösterge rakamı uygulanacak.
Bu gruptakilere bağlanacak aylığın toplam tutarı, 35.398 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımından elde edilecek tutardan, hak sahiplerinin hissesine düşecek tutardan az olamayacak. Fazla yapılan ödemeler ise Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından faturalandırılarak Hazine'den tahsil edilecek.
Nizamname Kapsamındakilere Aylık Artışı ve Sosyal Haklar
Terörle Mücadele Kanunu'ndaki bir başka revizyonla, terör eylemlerinde yaralanan ancak malul sayılmayan, buna karşın Nizamname hükümlerine göre derece tespiti yapılan kişilerin gösterge tabloları güncellenerek aylık miktarları artırılacak. Ayrıca 15 Temmuz darbe girişimi ve terörle mücadele kapsamında yaralanıp malul sayılmamasına rağmen derece tespiti yapılanların da aylık gösterge rakamları yükseltilecek. Bu kişilere, muharip gazilere tanınan ücretsiz seyahat ile elektrik ve su indirimleri gibi haklar verilecek. Bu düzenlemeler, yasanın yayımını takip eden ödeme döneminde yürürlüğe girecek.
Malul Sayılmayan Yaralılara Yeni Maaş Hakkı
Yasaya eklenen geçici madde ile terörle mücadele görevinde yaralanıp mevcut mevzuata göre malul sayılmayanlara 17.135 gösterge rakamının memur katsayısıyla çarpımı kadar aylık bağlanacak. Bu kapsama; Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK), Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesindeki erbaş ve erler dahil askeri personel, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) mensupları, Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli, askeri öğrenciler ve güvenlik korucuları alındı.
Ateşli silah mermisi, şarapnel veya patlayıcı mühimmatın (EYP, mayın, havan, roket, el bombası vb.) vücutta penetran yaralanmaya yol açması, blast (patlama basıncı) ve termal etkilerle yaralanma ya da teröristlerin kesici, delici ve ezici yakın muharebe saldırıları sonucu oluşan yaralanmalar da kapsama dahil edildi. Ancak yaralanmanın "basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek" ölçüde hafif olmaması ve olayla yaralanma arasındaki illiyet bağının, içinde en az bir adli tıp uzmanının yer aldığı sağlık kurulu raporuyla kanıtlanması gerekecek.
SGK tarafından bağlanacak bu aylıkların ödemeleri fatura karşılığı Hazine'den SGK'ye aktarılacak. Ayrıca bu kişiler, aylık hükümleri hariç tutulmak üzere 1005 sayılı Kanun'daki gazi haklarından yararlanabilecek. Düzenleme, geçmişteki olaylar için bir defaya mahsus uygulanacak olup, başvuruların kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde olay tarihindeki kurumlara yapılması gerekiyor. İlgililerin sonradan malul olduğunun tespiti halinde ise vazife malullüğü hükümleri devreye girecek ve bu madde kapsamındaki aylıkları kesilecek. Bu madde, 1 Eylül 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yasanın yayımıyla yürürlüğe girecek.
Er ve Erbaşların Yeniden Muayene Yaş Haddi ve 15 Temmuz Sivilleri
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda yapılan değişiklikle er ve erbaşların yeniden muayene hakkındaki yaş haddi, 55 yaşını doldurdukları tarih olarak belirlendi.
Ayrıca FETÖ'nün 15 Temmuz darbe girişimi ve terör eylemlerinin engellenmesine yardımcı olurken yaralanan, ancak malul sayılmayan veya Vazife Malullüklerinin Nevileri ile Dereceleri Hakkında Nizamname hükümlerince derece tespiti yapılmayan kamu görevlileri ve sivillere de, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren 17.135 gösterge rakamı üzerinden aylık bağlanacak. Hangi kanunun uygulanacağı belirlenen bu aylıklar, SGK tarafından ödendikten sonra fatura karşılığında iki ay içerisinde Hazine'den tahsil edilecek. Bu madde de, yayımını takip eden ödeme döneminden itibaren geçerli olacak.
