Dotcom Balonu Endişesi ve S&P 500'de Tehlike Çanları
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, yayımladığı Üçüncü Çeyrek Küresel Risk Görünümü raporunda yatırımcıları ve küresel ekonomiyi bekleyen kritik tehlikelerin altını çizdi. Rapora göre, sermaye piyasaları ile ekonomik büyümenin giderek daha fazla iç içe geçtiği Amerika Birleşik Devletleri'nde, yapay zeka sektöründeki aşırı değerlemeler en büyük risk unsurlarından biri haline geldi.
Özellikle ABD S&P 500 endeksinin döngüsel olarak düzeltilmiş fiyat-kazanç oranının, 1990'ların sonundaki meşhur "dotcom" balonu dönemindeki seviyelere yaklaşması, piyasalarda sert ve uzun süreli bir düzeltme ihtimalini güçlendiriyor. Kuruluş; kontrolsüz yatırımların, gelecekteki belirsiz yapay zeka gelirlerinin önüne geçtiği konusunda net uyarılarda bulunurken, teknoloji hisselerinin genel ekonomiyi olası bir satış dalgasına karşı oldukça kırılgan hale getirdiğini belirtti. Asya piyasalarındaki teknoloji hisselerinin ise halihazırda Çin'den gelen artan rekabet ve finansman zorlukları nedeniyle baskı altında olduğu hatırlatıldı.
Teknoloji Devlerinin 700 Milyar Dolarlık Harcama Yarışı
Yapay zeka altyapısına yönelik kurumsal yatırımlar, teknoloji şirketlerinin bilançolarında devasa bir ağırlık oluşturuyor ve bu durum kurumsal tahvil ihraçlarında rekorları beraberinde getiriyor. Rapordaki verilere göre, Alphabet, Amazon, Meta ve Microsoft'un sermaye harcamalarının bu yıl %75 gibi çarpıcı bir oranda artarak 700 milyar dolar seviyesine ulaşması bekleniyor.
Bununla birlikte; Amazon, Alphabet, Nvidia, Meta, Oracle ve SpaceX'in toplamda 182 milyar dolar büyüklüğünde yatırım dereceli tahvil ihraç ettiği kaydedildi. Hızla artan bu bilgi teknolojileri harcamaları, ABD'nin ilk çeyrek ekonomik büyümesine 1,4 puanlık doğrudan pozitif katkı sağlasa da, sermaye piyasalarının tek bir sektöre bu denli bağımlı hale gelmesi "ciddi bir kırılganlık" olarak nitelendiriliyor. Ayrıca işgücü piyasasındaki aksaklıklar ve yapay zeka düzenlemeleri de piyasa dengelerini tehdit eden diğer alt başlıklar olarak öne çıkıyor.
Jeopolitik Krizler, Enflasyon ve El Nino Etkisi
Teknoloji sektöründeki finansal risklerin yanı sıra, makroekonomik dengeler ve jeopolitik fay hatları da alarm veriyor. Fitch Ratings, ABD ile İran arasında yeniden tırmanan gerilimin en kritik senaryolardan biri olduğuna dikkat çekiyor. Olası bir çatışma halinde Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının, küresel enerji maliyetlerini zirveye taşıyarak dünya ekonomisini ağır bir baskı altına alabileceği öngörülüyor.
Raporda yer alan makroekonomik tahminlere göre, küresel ekonomik büyüme ivme kaybederek 2026 yılında %2,4 seviyesine kadar gerileyecek. Öte yandan ABD enflasyonunun yıl sonunda %3,7 seviyesine ulaşması bekleniyor. İklim krizi tarafında ise El Nino hava olayının tetiklediği şiddetli fırtına, kuraklık ve sellerin küresel gıda ile tarım maliyetlerini artıracağı; bu durumun özellikle "çöp" kredi notuna sahip, yüksek borçluluk oranlarıyla mücadele eden ülkelerin sübvansiyon maliyetlerini daha da zorlayacağı uyarısı yapıldı.
