2026 Küresel Emeklilik Endeksi Sonuçları Açıklandı
Dünya genelindeki nüfusun %66’sını temsil eden 2026 Küresel Emeklilik Endeksi sonuçları kamuoyuna duyuruldu. Marsh ile CFA Institute ortaklığıyla hazırlanan ve toplam 55 ülkenin emeklilik mekanizmasını mercek altına alan geniş kapsamlı araştırmada Türkiye, Avrupa genelindeki tablonun en alt sırasında konumlandı.
Emeklilik sistemlerinin gelir yeterliliği, uzun vadeli sürdürülebilirlik ve kurumsal yönetim/koruma mekanizmaları olmak üzere üç ana kriter üzerinden puanlandığı raporda; Türkiye, değerlendirmeye tabi tutulan 19 Avrupa ülkesi içerisinde en düşük performansı gösteren ülke oldu.
Türkiye Gelir Yeterliliği ve Sürdürülebilirlikte Kırılgan
Araştırmanın detaylarına bakıldığında Türkiye'nin özellikle emeklilerin elde ettiği gelir düzeyi, finansal imkânlar ve sistemin uzun vadede ödeme kabiliyetini koruyabilme gücü konularında ciddi riskler taşıdığı görüldü. Türkiye, emeklilik gelirlerinin yeterliliği ve finansman kapasitesi sıralamasında Avrupa'daki rakiplerinin gerisinde kalarak en düşük notu aldı.
Benzer şekilde, yaşlanan nüfus ve mevcut fonlama modellerinin yarattığı baskıyı ölçen sürdürülebilirlik endeksinde de Türkiye en alt sıralardan kurtulamadı. Çalışma; sadece bugünkü emekli maaşlarının seviyesini değil, sistemlerin gelecek kuşakların aylıklarını ödeyebilme potansiyelini de ortaya koyuyor.
Zirvedeki Ülkeler ve Avrupa Tablosu
Listenin en üst basamağında 100 üzerinden 85,8 puan elde eden Hollanda yer alarak üst üste dördüncü defa dünyanın en iyi emeklilik yapısına sahip ülkesi seçildi. Hollanda'yı 84,1 puanla Danimarka ve 84 puanla İzlanda takip etti.
Avrupa kıtası dışından ise Singapur, İsrail ve Avustralya en yüksek başarı seviyesi kabul edilen A kategorisinde kendilerine yer buldu. Hollanda'nın başarısının ardında; devletin sağladığı asgari gelir güvencesi, geniş kitleleri kapsayan kurumsal işyeri emeklilik planları ve birikmiş yüksek emeklilik varlıkları gösterildi.
Avrupa sıralamasında lider üçlünün ardında sırasıyla İsveç, Finlandiya, Norveç, İsviçre, Birleşik Krallık, Fransa, İrlanda, Belçika, Almanya, Portekiz ve Hırvatistan sıralandı. İspanya, Polonya, İtalya ve Avusturya ise sistemlerinde bazı güçlü yönler bulunmasına karşın ciddi yapısal eksiklikler taşıyan ülkeler grubunda sınıflandırıldı.
Demografik Basınç ve Sürdürülebilirlik Riski
Küresel düzeyde uzayan ortalama yaşam süresi ve düşen doğum oranları, emeklilik sistemleri üzerindeki finansal yükü her geçen gün artırıyor. Aktif çalışan sayısının pasif emekli sayısına oranının düşmesi, özellikle mevcut çalışanların ödediği primlerle emeklilerin finanse edildiği "dağıtım esaslı" (pay-as-you-go) modellerde ciddi riskler yaratıyor.
Marsh Küresel Tanımlanmış Fayda Segment Lideri Graham Pearce, önümüzdeki dönemde çalışan/emekli oranındaki bozulmanın fonlanmamış sistemler için en büyük zorluk olacağını ifade etti. Pearce, çalışan primlerinin gelecekteki emeklilikler için yatırıma yönlendirilmek yerine doğrudan mevcut aylıkların ödenmesinde kullanılmasının sistemi kırılganlaştırdığını vurguladı.
Emeklilik Yaşı Yükseltilebilir, Maaşlar Kesintiye Uğrayabilir
Sistemlerin geleceğini korumak adına uzmanlar; özel emeklilik planlarının genişletilmesi, bireysel birikimlerin teşvik edilmesi ve çalışma hayatında daha uzun süre kalınmasının sağlanması gerektiğini savunuyor.
Graham Pearce, hükümetlerin finansman açığını kapatmak adına daha yüksek sosyal güvenlik primleri ya da vergi artışlarına başvurabileceğine dikkati çekti. Gerekli reformların zamanında yapılmaması durumunda ise radikal tedbirlerin kaçınılmaz olacağını belirten Pearce, emeklilik yaşının yukarı çekilmesi ya da gelecekteki ödeme haklarında kesintiye gidilmesi gibi zorlayıcı kararların gündeme gelebileceği uyarısında bulundu.
Öte yandan, Avrupa'nın dev ekonomilerinde de reform arayışları hız kazandı:
- Almanya Merkez Bankası Başkanı Joachim Nagel, Mayıs 2026'da yaptığı değerlendirmede, ülkede emeklilik yaşının 2031 sonrasında beklenen yaşam süresine endekslenmesinin şart olduğunu vurguladı. Nagel, 2027 başında uygulamaya girmesi beklenen yeni özel emeklilik sisteminin olumlu ancak yetersiz bir adım olduğunu kaydetti.
- Fransa Merkez Bankası dönemin başkanı François Villeroy de Galhau, kamu harcamalarının borçlanmayla karşılanmasının maliyetini gelecek nesillere yüklemenin tehlikelerine işaret etti.
- Avrupa Komisyonu da Eylül 2026'da yaptığı açıklamada, tamamlayıcı tasarruf mekanizmalarının güçlendirilmesi çağrısında bulunarak, aksi takdirde geniş kitlelerin emeklilik döneminde ciddi bir gelir kaybıyla yüzleşeceğini duyurdu.
