TÜİK verilerine göre; artan maliyetler, finansmana erişim zorlukları ve genel piyasa koşulları gayrimenkul satışlarına doğrudan yansıdı. Mayıs ayı verileri, hem birinci el hem de ikinci el piyasasında alıcıların frene bastığını gösteriyor.
İşte TÜİK bülteninden öne çıkan tüm detaylar:
İkinci El Konut Piyasası Daha Fazla Daraldı
Mayıs ayında el değiştiren konutların %67,6'sını ikinci el, %32,4'ünü ise ilk el (sıfır) konutlar oluşturdu.
- İlk el konut satışları: Bir önceki yılın aynı ayına göre %27,9 oranında azalarak 30 bin 196 seviyesinde kaldı.
- İkinci el konut satışları: Düşüşün daha derin hissedildiği bu kalemde oran %32,7'yi buldu ve satışlar 63 bin 137 olarak gerçekleşti.
Arındırılmış verilere bakıldığında; takvim etkilerinden arındırılmış serilerde, bir önceki yılın aynı ayına göre ilk el konut satışları %3,6, ikinci el konut satışları ise %11,3 oranında azaldı. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış serilerde ise bir önceki aya kıyasla ilk el konut satışlarında %3,4, ikinci el konut satışlarında ise %0,5 oranında düşüş kaydedildi.
Kredili Satışlarda Son Durum
Kredi musluklarının daralmasıyla bağlantılı olarak peşin ve diğer satış yöntemlerinde de ciddi bir düşüş gözlemlendi.
- İpotekli (kredili) satışlar: Yıllık bazda %2,8 gibi sınırlı bir azalışla 19 bin 754 olarak gerçekleşti. Bu rakam, toplam konut satışlarının %21,2'sini oluşturdu.
- Diğer (peşin vb.) satışlar: Bir önceki yıla göre %36,2 gibi sert bir düşüşle 73 bin 579’a geriledi ve toplam konut satışları içindeki payı %78,8 olarak gerçekleşti.
Yabancılara Satışlarda Yüzde 27'lik Gerileme
Yabancı yatırımcının Türkiye gayrimenkul piyasasına ilgisi de Mayıs ayında azalış eğilimini sürdürdü. Yabancılara yapılan konut satışları, bir önceki yılın aynı ayına göre %27,0 oranında düşerek bin 387 adetle sınırlı kaldı. Yabancı alımlarının toplam satışlar içindeki payı %1,5'e düştü. Yılın ilk beş aylık (Ocak-Mayıs) dönemine bakıldığında ise yabancılara satışların bir önceki yılın aynı dönemine göre %15,1 azalarak 7 bin 68 olduğu kaydedildi.
Zirvede Yine Ruslar Var
Mayıs ayında ülke uyruklarına göre Türkiye'den en fazla konut alan yabancılar sıralamasında ilk sırayı 268 konut ile Rusya Federasyonu vatandaşları aldı. Rusları sırasıyla 125 konutla İranlılar ve 88 konutla Ukraynalılar takip etti.
İş Yeri Satışlarında Dikkat Çeken İstisna: Kredili Alımlar Arttı
Konut piyasasındaki daralma ticari gayrimenkulleri de etkiledi. Türkiye genelinde ilk el iş yeri satış sayısı Mayıs ayında yıllık bazda %24,8 oranında azalarak 3 bin 255 oldu. İkinci el iş yeri satışları ise %33,1 oranında azalarak 8 bin 179'a geriledi.
TÜİK raporundaki en şaşırtıcı veri ise ipotekli iş yeri satışlarında yaşandı. Genel daralmanın aksine, Türkiye genelinde ipotekli iş yeri satışları bir önceki yılın aynı ayına göre %22,9 oranında artarak 536'ya yükseldi. Diğer (kredisiz) iş yeri satışları ise %32,4 azalarak 10 bin 898 seviyesinde gerçekleşti.
İş yeri satışlarındaki arındırılmış istatistiklere göre; takvim etkilerinden arındırılmış serilerde yıllık bazda ilk el iş yeri satışları %0,4, ikinci el iş yeri satışları %12,9 oranında azaldı. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış serilerde ise bir önceki aya (Nisan) kıyasla ilk el iş yeri satışları %2,8, ikinci el iş yeri satışları %6,2 oranında düşüş gösterdi.
