Türkiye'de kamu harcamalarının denetimi ve mali disiplinin sağlanması sürecinde önemli bir dijitalleşme adımı atıldı. Hazine ve Maliye Bakanlığı öncülüğünde hayata geçirilen Yapay Zeka Destekli Muhasebe ve İleri Analitik Projesi, kamu maliyesinde şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerini yeni bir boyuta taşıdı. Sistemin devreye alınmasıyla birlikte yapılan ilk analizlerde, kamuda verimsizlik ve hata riski barındıran 2 milyar lira değerinde harcama kalemi tespit edildi.
Yerli Altyapı ile Devasa Veri Havuzu Kontrol Altında
Yaklaşık 16 yıl önce temelleri atılan dijital dönüşüm hamlesinin en güncel ve kapsamlı fazı olan Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi (BKMYBS), Türkiye'nin ihtiyaçları gözetilerek tamamen yerli ve milli imkanlarla geliştirildi. Bütçelemeden ödemeye, raporlamadan karar destek mekanizmalarına kadar tüm mali süreçleri tek çatı altında toplayan bu ekosistem, Muhasebat Genel Müdürlüğü'nün sisteme entegre ettiği akıllı algoritmalar sayesinde risk odaklı ve proaktif bir mali yönetim platformuna dönüştü.
Sistemin işlem hacmi ve ulaştığı büyüklük rakamlara da yansıyor. Halihazırda 497 kamu idaresi, 95 bin harcama birimi ve 4 bin muhasebe birimi üzerinden yaklaşık 400 bin kullanıcıya hizmet veren platform, yıllık bazda devasa bir veri trafiğini yönetiyor. Sistem her yıl; 150 milyon muhasebe kaydı, 3 milyon maaş ve ücret hesaplaması, 18 milyon ödeme emri, 5,5 milyon elektronik imzalı belge ve 10 milyon e-fatura işlemini güvenli bir şekilde analiz ederek karar vericilere stratejik öngörüler sunuyor.
Hem Mali Disiplin Hem Çevresel Sürdürülebilirlik
Yapay zeka entegrasyonuyla gelen önleyici kontrol mekanizması yalnızca bütçe kayıplarını engellemekle kalmıyor, doğa dostu bir kamu yönetimi modeli de inşa ediyor. Projenin 2025-2026 dönemi hedefleri ve mevcut verileri doğrultusunda, sistem üzerinden yürütülen işlemler sayesinde yaklaşık 200 milyon sayfa kağıt israfının önüne geçilirken, 5 bin ton karbon salımının engellenmesine de doğrudan katkı sağlandı.
Kamu kaynaklarının ekonomik kullanılmasına yönelik bu yenilikçi vizyon, ödülle de taçlandırıldı. Muhasebat Genel Müdürlüğü'nün yürüttüğü söz konusu proje, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından organize edilen 11. Verimlilik Proje Ödülleri kapsamında "yapay zeka" kategorisinde birincilik ipini göğüsledi.
Bakan Şimşek'ten "Veriye Dayalı Karar" Vurgusu
Yeni nesil mali yönetim sisteminin bütçe disiplinine etkileri hakkında değerlendirmelerde bulunan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kamu kaynaklarının maksimum verimlilikle kullanılmasının ve veriye dayalı karar alma kapasitesinin artırılmasının temel hedefleri olduğunu vurguladı.
Kurulan mimarinin yüksek işlem kapasitesi ve analitik altyapısıyla uluslararası otoriteler ve pek çok ülke tarafından yakından izlendiğini belirten Bakan Şimşek, gelecek vizyonuna ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi çatısı altında yapay zekayı ve ileri analitik teknolojileri daha da yaygınlaştıracağız. Hedefimiz, şeffaflığı, hesap verebilirliği, verimliliği ve sürdürülebilirliği esas alan güçlü kamu mali yönetim sistemini daha ileri taşımaktır."
