Küresel enerji piyasalarında gözler yeniden Orta Doğu'daki kritik sevkiyat rotalarına çevrildi. İran ve Umman arasında Hürmüz Boğazı’nın yeniden deniz trafiğine açılması amacıyla yürütülen müzakerelerde, "düşmanca" tutum sergilediği değerlendirilen gemilerin geçişinin engellenmesi ve kurallara uymayanlara ağır finansal yaptırımlar uygulanmasının gündeme gelmesi üzerine petrol fiyatları cuma günü tırmanışını sürdürdü.
Haftanın ilk günlerinde ABD ile İran arasında diplomatik bir uzlaşı sağlanabileceği beklentisiyle geri çekilen fiyatlar, jeopolitik risklerin tekrar öne çıkmasıyla yönünü yukarı çevirdi. Piyasaların ana göstergesi konumundaki Brent petrol, perşembe günü yeniden 80 dolar eşiğini aşarak 13 Temmuz'dan bu yana ilk kez bu seviyenin üzerinde işlem görmeye başladı.
Brent Petrol 83 Dolar Eşiğini Geçti
Piyasalardaki son hareketlilikle birlikte Brent petrol vadeli işlemleri yüzde 1,2 oranında değer kazanarak varil başına 83,48 dolar seviyesine yükseldi. Benzer bir grafik çizen ABD ham petrolü (WTI) ise yüzde 1,1 prim yaparak varil başına 78,84 dolardan alıcı buldu.
Piyasadaki temkinli duruşu değerlendiren KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, yatırımcıların geçmiş tecrübeler nedeniyle temkinli hareket ettiğini vurguladı. Yıl içerisinde daha önce de benzer uzlaşma girişimlerinin yaşandığını ancak bunların kısa ömürlü kaldığını hatırlatan Tim Waterer, yeni bir anlaşmanın tanker seyrüseferini tamamen normale döndüreceğine dair piyasa güveninin sınırlı olduğunu ifade etti. Tim Waterer, "Piyasalardaki bu temkinli yaklaşım, petrol fiyatlarındaki aşağı yönlü hareketleri şimdilik sınırlıyor" değerlendirmesinde bulundu.
Tahran Yönetiminden Ağır Yaptırım Hazırlığı: Yüzde 20 Ceza Teklifi
İran'ın yarı resmi Fars Haber Ajansı tarafından aktarılan bilgilere göre, İran Parlamentosu bünyesindeki bir komisyon, boğaz seyrüseferini doğrudan ilgilendiren kritik bir yasa tasarısını incelemeye aldı. Söz konusu düzenleme; ABD, İsrail ve "düşmanca" kategorisine alınan diğer ülkelere ait deniz taşıtlarının Hürmüz Boğazı'ndan geçişini tamamen yasaklamayı hedefliyor. Tasarı ayrıca, belirlenen kuralları ihlal eden gemilere taşıdıkları kargonun toplam piyasa değerinin yüzde 20'sine varan oranlarda ağır para cezaları uygulanmasını öngörüyor.
Geçiş harçları konusunda da taraflar arasında belirgin görüş ayrılıkları yaşanıyor. Daha önce Reuters tarafından aktarılan haberlerde Tahran yönetiminin, Hürmüz Boğazı'nı kullanan gemilerden yük değerinin yüzde 5 ila 7'si oranında geçiş ücreti talep ettiği belirtilmişti. Masadaki bir diğer aktör olan Umman bu oran için yaklaşık yüzde 3 seviyesini önerirken, ABD ise boğazdan geçişlerde herhangi bir ücret alınmasına veya kısıtlama getirilmesine kararlılıkla karşı çıkıyor.
Sektörde faaliyet gösteren dört kaynak ise sunulan bu yeni denetim ve harç sisteminin uygulamaya geçirilmesinin son derece zor olduğuna dikkat çekiyor. Kaynaklar, mevcut ABD yaptırımları ve uluslararası denizcilik sigorta poliçelerindeki bağlayıcı hükümler sebebiyle önerilen modelin hayata geçirilmesinin önünde ciddi engeller bulunduğunu kaydediyor.
Husiler Yeniden Saldırdı, Trump 'Savaş Bitiyor' Dedi
Bölgedeki askeri hareketlilik de fiyatlamalar üzerinde etkili olmaya devam ediyor. Yemen'de bulunan İran destekli Husiler, perşembe günü yaptıkları resmi açıklamayla Marib ve Hadramut bölgelerindeki "Suudi konuşlanmalarını" hedef aldıklarını duyurdu. Saldırıların füze ve insansız hava araçları (İHA) vasıtasıyla gerçekleştirildiği belirtildi.
Siyasi tarafta ise ABD Başkanı Donald Trump, perşembe günü basın mensuplarına yaptığı değerlendirmede bölgedeki gerilime değindi. Donald Trump, Orta Doğu'daki savaşın ve çatışma ortamının çok yakın bir zaman dilimi içerisinde sona ereceğine inandığını ifade etti.
