Türkiye’de tarım ürünlerinde üretici ile market arasındaki fiyat dengesizliği büyümeye devam ediyor. TZOB tarafından paylaşılan nisan ayı raporu, meyve ve sebzedeki aracı kârlarının ve lojistik maliyetlerinin fiyatları nasıl katladığını net bir şekilde ortaya koydu.
Elmada Yaklaşık 5 Katlık Fiyat Artışı
TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar'ın açıkladığı verilere göre, nisan ayında üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 393,7 ile elmada görüldü.
Üretici Fiyatı: 18 lira 75 kuruş Market Ortalaması: 92 lira 58 kuruşElma, bahçeden çıkıp tüketiciye ulaşana kadar tam 4,9 kat zamlandı. Hatta bazı market ve pazar tezgahlarında birinci kalite elmaların etiket fiyatının 100 ila 150 lira seviyelerine kadar tırmandığı görüldü.
Sadece Elma Değil, Diğer Ürünlerde de Makas Açık
Fiyat uçurumu yalnızca elmada yaşanmıyor. Tüketicinin temel mutfak harcamalarından olan diğer ürünlerde de çarpıcı farklar söz konusu:
Havuç: Yüzde 329,9 fiyat farkı (4,3 kat artış) Yeşil Soğan ve Marul: 3,5 kat artış Pırasa: 3,4 kat artışTarlada Fiyat Düştü, Etikete Yansımadı
Rapordaki en dikkat çekici detaylardan biri de üretici fiyatlarındaki düşüşün raflara yansımaması oldu. Nisan ayında üreticide fiyatı en çok düşen ürünlerin başında elma geldi. Üretici fiyatı bir önceki aya kıyasla yüzde 47,2 oranında gerilemesine rağmen, bu indirim market raflarında tüketicinin karşısına çıkmadı.
Uzmanlar; aracı kurumlar, lojistik maliyetleri ve hal komisyonlarının fiyatlar üzerindeki baskısının acilen denetlenmesi gerektiğini vurguluyor.
Üreticinin Girdi Maliyetleri Katlanıyor
TZOB verileri, madalyonun diğer yüzündeki üretici maliyetlerini de işaret ediyor. Gübre, yem, elektrik ve zirai ilaç fiyatlarında yaşanan ciddi artışlar çiftçinin belini büküyor. Son bir yıl içerisinde bazı gübre çeşitlerinde fiyat artışları yüzde 100’ü aşarken; enerji ve yem masraflarındaki tırmanış, çiftçinin düşük fiyatla ürün satmasına rağmen maliyetlerini karşılayamamasına yol açıyor.
Artan bu maliyetler ve denetlenemeyen üretici-market makası, hem tarımsal üretimin geleceğini tehdit ediyor hem de enflasyon ortamında tüketicinin alım gücünü derinden sarsmaya devam ediyor.