İhracat Odaklı Büyüme ve Finansmanda Yeni Dönem
Türkiye’nin dış ticaret performansını sürdürülebilir kılmak amacıyla ihracatçılara yönelik finansal destek enstrümanları genişletilmeye devam ediyor. Ekonomi yönetiminin reel sektörü destekleme adımları kapsamında, daha önce 4,5 milyar Türk Lirası seviyesine ulaştırılan reeskont kredisi limit sınırının 5 milyar Türk Lirası’na çıkarıldığı açıklandı. Bu finansal destek hamlesi, dış pazarlarda rekabet eden firmaların likidite yönetimini rahatlatmayı hedefliyor. Hatırlanacağı üzere Türkiye, 2025 yılı genelinde gerçekleştirdiği 395,9 milyar dolarlık dış satımla Cumhuriyet tarihinin yıllık ihracat rekorunu kırmayı başarmıştı.
İş Gücü Piyasasında Pozitif Eğilim: İşsizlik %8,2 Seviyesinde
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan Mayıs ayına ilişkin iş gücü verileri, makroekonomik istikrarın istihdam tarafındaki yansımalarını ortaya koydu. Açıklanan verilere göre ülke genelinde işsizlik oranı %8,2 olarak gerçekleşti. Küresel ekonomide dalgalanmaların sürdüğü bir konjonktürde, Türkiye'deki işsizlik oranının tam 37 aydır kesintisiz olarak tek haneli seviyelerde seyretmesi ekonomi yönetimi tarafından kıymetli bir eşik olarak değerlendiriliyor.
İş gücü piyasasının alt kırılımları incelendiğinde, işsizlik oranının geçen yılın aynı dönemine kıyasla 0,2 puan gerilediği görülüyor. Bu olumlu seyir genç nüfus işsizliğinde daha belirgin bir hal alarak yıllık bazda 0,7 puanlık bir düşüş kaydetti. Mayıs ayı itibarıyla toplam istihdam edilen nüfus, bir önceki döneme göre 285 bin kişilik net artışla 32 milyon 463 bin kişi seviyesine ulaşarak üretim kapasitesindeki genişlemeyi teyit etti.
Uluslararası Ticaret ve Savunma Sanayisinde Küresel Açılım
Türkiye’nin yüksek katma değerli üretim yapısı, dış ticaret ortaklıklarında ve savunma sanayisinde yeni pazarların kapısını açıyor. Küresel savunma ihracatı liginde dünyanın en büyük 11. oyuncusu konumunda bulunan Türkiye, askeri gemi inşasında ve deniz platformlarında tarihi bir ivme yakalamış durumda. Bugüne kadar küresel ölçekte 140'ın üzerinde deniz platformunun ihracatını gerçekleştiren Türk savunma sektörü, tarihinde ilk kez bir NATO ve Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkeye savaş gemisi satışı gerçekleştirerek stratejik bir başarıya imza attı.
Dış ticaretteki bu dinamizm, ikili diplomatik ilişkilere de yansıyor. 23 Haziran tarihinde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde ağırlanan Polonya Cumhurbaşkanı ile yapılan görüşmeler kapsamında iki ülke arasındaki ekonomik entegrasyon masaya yatırıldı. Daha önce yakalanan 10 milyar dolarlık ikili ticaret hacmi hedefinin başarıyla geride bırakılmasının ardından, taraflar yeni dönem ticaret hacmi hedefini 15 milyar dolara revize etti. Ticari ilişkilerin bir diğer ayağını oluşturan müteahhitlik sektöründe ise Türk firmalarının Polonya genelinde üstlendiği projelerin toplam hacmi 9 milyar dolar seviyesine ulaştı.
Altyapı Yatırımlarında Verimlilik ve İstanbul Metrosu'nun Çarpan Etkisi
Ulaştırma ve altyapı projeleri, zaman ve enerji tasarrufu kanallarıyla doğrudan ekonomik verimliliğe katkı sağlamaya devam ediyor. İstanbul'un ulaşım omurgasını güçlendirmek adına hayata geçirilen, 16 istasyona ve toplamda 69 kilometre hat uzunluğuna sahip metro projesinde son aşama tamamlandı. Projenin kritik koridorlarından biri olan Halkalı-Arnavutköy kesimi, 19 Haziran'da gerçekleştirilen resmi törenle hizmete açıldı.
Yeni hattın devreye girmesiyle birlikte güzergah üzerindeki yerleşim birimleri arasında seyahat süreleri optimize edildi. Lojistik ve operasyonel açıdan sağlanan bu optimizasyon, zaman boyutunda yıllık 117 milyon saatlik bir tasarruf sağlarken; makro düzeyde Türkiye ekonomisine 953 milyon Avro tutarında doğrudan katkı yapacak. Kent genelinde yapım süreçleri devam eden iki ayrı metro hattının daha tamamlanmasıyla birlikte, merkezi yönetim eliyle İstanbul'a kazandırılan raylı sistem hatlarının toplam uzunluğu 191 kilometreye ulaşmış olacak.
Stratejik Sektörlerde Yerlileşme: Uzay Sanayisi ve Tıbbi Teknoloji Hamlesi
Bilgi, veri ve enformasyon yönetiminin küresel güç dengelerini belirlediği modern çağda Türkiye, uydu teknolojilerinde çarpan etkisi yaratacak yatırımlarını sürdürüyor. Yaklaşık 32 yıl önce TÜRKSAT 1/B uydusu ile başlatılan uzay vizyonu, bugün yerli üretim kapasitesiyle uluslararası bir boyuta taşındı. Geçmişte TÜRKSAT 3/A uydusunun fırlatılması aşamasında kamuoyunda oluşan teknik eleştirilere rağmen, söz konusu uydu yıllardır ülkeye kesintisiz hizmet sunmaya devam ediyor.
Geçtiğimiz yıl ilk yerli ve milli haberleşme uydusu TÜRKSAT 6/A'nın operasyonel hale gelmesiyle Türkiye, dünyada kendi haberleşme uydusunu geliştirebilen 11 ülke arasına adını yazdırdı. Bu hamleyle birlikte Türkiye'nin aktif haberleşme uydu sayısı 6’ya, uzaydaki toplam aktif uydu mevcudu ise 10’a ulaştı. GÖKTÜRK 1 ve GÖKTÜRK 2 uyduları vasıtasıyla uzaydan keşif, haritalama ve istihbarat yeteneklerini tahkim eden Türkiye; İMECE 2, İMECE 3 ve GÖKTÜRK 3 uydularına yönelik mühendislik çalışmalarını sürdürüyor. Ayrıca güvenli veri iletişim altyapısının omurgasını oluşturacak TÜRKSAT 7/A projesinde de çalışmalar devam ediyor.
Sanayideki teknolojik dönüşümün bir diğer stratejik yansıması ise sağlık teknolojilerinde yaşandı. Sağlık Bakanlığı ile ASELSAN’ın ortak mühendislik iş birliği sayesinde, tamamen yerli ve milli imkanlar kullanılarak geliştirilen Kalp Akciğer Makinesi ilk klinik ameliyatta başarıyla kullanıldı. Dünyada bu kritik tıbbi cihazı üretebilen yalnızca 3 ülkenin bulunması, söz konusu teknolojik atılımın stratejik önemini bir kez daha ortaya koyuyor.