Küresel ticarette dengeleri değiştirecek yeni bir hukuki süreç başladı. ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü'nü gerekçe göstererek uygulamaya koyduğu yeni gümrük tarifeleri yargıya taşındı. İki ticari işletme, ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi'ne başvurarak söz konusu vergilerin iptali talebiyle toplu bir dava açtı.
Yetki Aşımı ve "Keyfi" Karar İddiası
Mahkemeye sunulan dava dosyasına göre, yürürlüğe giren yeni tarifeler Amerika'nın toplam ithalat hacminin yüzde 99,4'lük devasa bir kısmını kapsıyor. Şikayetçi işletmeler, 60 ticaret ortağına yönelik getirilen yüzde 10 ila yüzde 12,5 oranlarındaki bu ek gümrük vergilerinin, Kongre tarafından yürütme organına verilen yetkilerin sınırlarını açıkça aştığını iddia ediyor. Hukuki metinde ayrıca, vergilendirme yönteminin "keyfi ve gerekçesiz" olduğu da özellikle vurgulanarak uygulamanın iptali talep ediliyor.
USTR'nin Gerekçesi: Zorla İşçi Çalıştırma
Tarife artışlarının arkasındaki yetkili kurum olan ABD Ticaret Temsilciliği (USTR) ise bu adımı uluslararası kuralların bir gereği olarak nitelendiriyor. Kurum, 301. Bölüm kapsamında yürüttüğü soruşturmaların sonucunda, hedeflenen 60 ticaret ortağının zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ülkeye girişini yasaklamada ve bu kuralları denetlemede yetersiz kaldığını raporlamıştı. Bu resmi gerekçeyle söz konusu ülkelere yüzde 10 veya yüzde 12,5 oranında ilave gümrük vergisi uygulanacağı duyurulmuştu.
Zamanlama Dikkat Çekici: Geçici Tarifelerin Süresi Doluyor
Yeni tarife adımının zamanlaması, piyasalar ve hukukçular açısından kritik bir önem taşıyor. Hatırlanacağı üzere, ABD Yüksek Mahkemesi, daha önce Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası (IEEPA) dayanak gösterilerek alınan tarife kararlarını hukuka aykırı bularak iptal etmişti. Bu gelişmenin ardından, 24 Şubat tarihinde 122. Bölüm üzerinden yürürlüğe alınan ve 150 gün boyunca geçerli olacak yüzde 10 oranındaki geçici küresel tarifeler devreye girmişti. Trump yönetiminin bu son hamlesi, işte bu geçici vergi uygulamasının süresinin dolmasına oldukça kısa bir zaman kala hayata geçirilmiş oldu.
