ABD ile İran arasında savaşı sona erdirmeye yönelik imzalanan anlaşmanın ardından, küresel ticaretin en kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nda sular duruluyor. İran Körfezi Boğaz İdaresi, boğazdan geçiş yapacak ticari gemiler için uygulanacak yeni prosedürleri kamuoyuyla paylaştı.
Yeni Geçiş Kuralları Neler Getiriyor?
Tahran yönetiminin aldığı yeni kararlara göre, boğazı kullanacak ticari gemilere önemli bir kolaylık sağlandı. Yeni kuralların öne çıkan detayları şu şekilde:
- 60 Gün Ücretsiz Geçiş: Gemilerden önümüzdeki 60 gün boyunca herhangi bir geçiş ücreti talep edilmeyecek.
- 48 Saat Önceden Başvuru Şartı: Geçiş yapmak isteyen gemilerin, taleplerini en az 48 saat öncesinden resmi makamlara iletmesi gerekiyor.
- Resmi Kanallar Zorunlu: Gayriresmi kanallar üzerinden yapılan başvurular kesinlikle değerlendirmeye alınmayacak. Gerekli şartları eksiksiz yerine getiren gemilere geçiş izni verilecek.
Deniz Trafiğinde Gözle Görülür Artış
Hürmüz Boğazı'nın perşembe günü yeniden açılmasıyla birlikte deniz trafiğinde hızlı bir hareketlenme yaşandı.
Denizcilik veri analitiği şirketi AXSMarine'in paylaştığı verilere göre:
- Boğazın açıldığı perşembe günü toplam 25 ticari gemi geçiş yaptı.
- Bu rakam, 18 Nisan'dan bu yana kaydedilen en yüksek günlük geçiş sayısı oldu.
- Söz konusu geçiş sayısı, haziran ayının ilk 10 günlük ortalamasının beş katından fazla bir artışa işaret ediyor.
Savaş Döneminde Ticaret Durma Noktasına Gelmişti
ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlattığı saldırılarla alevlenen savaş sürecinde, İran güçleri Hürmüz Boğazı'nı fiilen trafiğe kapatmış ve bölgede seyreden çok sayıda gemiye saldırılar düzenlenmişti.
Ekonomistlerin verilerine göre, dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatının yaklaşık beşte birinin (yüzde 20) gerçekleştirildiği bu stratejik boğazda savaşın faturası ağır oldu:
- Savaş Öncesi: Günde ortalama 120 gemi geçiş yapıyordu.
- Savaş Sırası (Mart başından itibaren): Günlük ortalama geçiş sayısı 7,6'ya kadar geriledi.
Körfez'de Mahsur Kalan Yüzlerce Gemi Bekleyişini Sürdürüyor
Hürmüz Boğazı'nda trafik yeniden başlamış olsa da, uluslararası denizcilik kuruluşları tam normalleşme için planların henüz netleşmediği konusunda uyarılarda bulunuyor.
Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün (IMO) paylaştığı çarpıcı verilere göre, krizin başından bu yana Körfez bölgesinde mahsur kalan 500'den fazla ticari gemi ve bu gemilerde görev yapan yaklaşık 11 bin denizci, güvenli geçiş için hala bekleyişini sürdürüyor.
