Enerji Piyasalarında Tansiyon Düşüyor, Gündem Değişiyor
ABD ile İran arasında yürütülen müzakere sürecinin olumlu yansımaları, küresel enerji piyasalarındaki risk algısını önemli ölçüde zayıflatmaya başladı. Citigroup ekonomistleri, Orta Doğu'daki bu yumuşama iklimine paralel olarak, Brent petrolün varil fiyatının yılın ikinci yarısında ortalama 75 dolar civarında istikrar kazanacağını tahmin ediyor.
Ancak enerji arzındaki bu rahatlama tablosu, küresel ekonominin tamamen güvenli sularda olduğu anlamına gelmiyor. Citigroup’un hazırladığı raporda yer alan "Bir arz şoku sona ererken bir diğeri kapıda olabilir" tespiti, odak noktasının iklimsel risklere kayması gerektiğini net bir şekilde ortaya koyuyor.
5 Yıllık Fatura 7 Trilyon Dolara Tırmanabilir
Tropikal Pasifik Okyanusu'nda yüzey sıcaklıklarının olağandışı artmasıyla tetiklenen El Nino hava olayı; dünyanın bazı bölgelerinde aşırı kuraklıklara, diğer coğrafyalarda ise şiddetli su baskınlarına sebep oluyor. Bu durum, yalnızca ekolojik değil, aynı zamanda ciddi bir ekonomik yıkım anlamına geliyor. Citigroup raporu; bu iklim anomalisinin tarımsal üretim süreçlerinden kritik altyapı tesislerine ve iş gücü verimliliğine kadar pek çok alanda uzun yıllar hissedilecek hasarlar bırakacağını öngörüyor.
Bankanın projeksiyonlarına göre oluşturulan temel senaryoda, güçlü bir El Nino dalgasının önümüzdeki 5 yıllık süreçte küresel ekonomiden 3 ila 5 trilyon dolar arasında bir meblağı silebileceği hesaplanıyor. İklim krizinin etkilerinin daha sert hissedileceği kötümser senaryoda ise bu devasa faturanın 7 trilyon dolara kadar ulaşma potansiyeli bulunuyor.
Tarihsel Veriler ve NOAA'nın Yüksek Olasılıklı Tahminleri
Geçmişte yaşanan iklim krizleri, bugünkü uyarıların ne denli ciddiye alınması gerektiğini ispatlar nitelikte. Uzmanlar, tarihin en yıkıcı meteorolojik hadiselerinden biri sayılan 1997-1998 El Nino dönemini hatırlatarak, o süreçte küresel ekonominin yaklaşık 5,7 trilyon dolarlık bir tahribata uğradığının altını çiziyor.
Resmi kurumların güncel verileri de tehlikenin boyutunu doğruluyor. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA) tarafından yayınlanan öngörülere göre, yılın ikinci çeyreğinde etkisini göstermeye başlayacak olan El Nino'nun, gelecek yılın mart ayına kadar devam etme olasılığı yüzde 95'in üzerinde seyrediyor. Dahası, kurumun tahminleri 2026 yılı sonuna kadar dünya genelinde "çok güçlü" statüsünde bir El Nino krizinin yaşanma ihtimalini yüzde 63 olarak hesaplıyor.
