Cari Açık Eğiliminde Hafifleme Sürse de Beklentiler Aşıldı
Türkiye ekonomisinin makro dengeleri açısından en kritik göstergelerden biri olan ödemeler dengesinde, açık verme eğilimi Nisan ayına kıyasla bir miktar hız kesse de varlığını korumaya devam ediyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından paylaşılan resmi verilere göre, Mayıs döneminde cari işlemler hesabı 1 milyar 459 milyon dolar açık kaydetti. Piyasalarda genel mutabakat sağlayan beklenti ise açığın 1 milyar dolar seviyesinde gerçekleşeceği yönündeydi. Bu doğrultuda gerçekleşen veri, makroekonomik tahminlerin bir miktar üzerinde bir dış denge açığına işaret etti.
Çekirdek Cari Denge ve Hizmet Gelirlerinde Güçlü Performans
Genel endeksin aksine, dışsal ve dalgalı maliyetleri barındıran altın ve enerji kalemleri dışarıda bırakıldığında makro görünüm pozitif bir seyir izliyor. Mayıs ayında altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı 3 milyar 626 milyon dolar düzeyinde güçlü bir fazla verdi. Aynı dönemde ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı ise 4 milyar 340 milyon dolar olarak hesaplandı.
Dış ticaret açığının finansmanında en büyük rolü üstlenen hizmetler dengesi kaynaklı net girişler, bu ay 5 milyar 207 milyon dolar seviyesine ulaştı. Hizmet gelirlerinin alt kırılımları incelendiğinde; lokomotif sektör olan seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler 3 milyar 815 milyon dolar olurken, taşımacılık hizmetleri ise dönemi 2 milyar 243 milyon dolar net gelirle tamamladı.
Yıllıklandırılmış Tablo ve Rezervlerdeki Değişim
Makroekonomik eğilimi daha geniş bir perspektiften gösteren yıllıklandırılmış verilere bakıldığında, Mayıs ayı itibarıyla yıllık cari açık yaklaşık 37,3 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Yıllıklandırılmış ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret dengesi açığı ise 74,4 milyar dolar olarak kayıtlara geçti. Bu dönemde yıllık bazda hizmetler dengesi 62,5 milyar dolar fazla üretirken, birincil gelir dengesi 24,1 milyar dolar, ikincil gelir dengesi ise 1,3 milyar dolar yıllık açık verdi.
Finansman tarafında ise Merkez Bankası döviz cinsinden net rezervlerinde kümülatif azalış 32,3 milyar dolar olurken, sadece Mayıs ayındaki net rezerv kaybı 3 milyar 300 milyon dolar olarak kaydedildi. Kaynağı tam olarak belirlenemeyen sermaye hareketlerini gösteren net hata noksan kalemi Mayıs ayında 77 milyon dolar çıkış yönünde gerçekleşti. Yılın ilk 5 ayını kapsayan Ocak-Mayıs döneminde ise toplam net hata noksan çıkışı 18,478 milyar dolar gibi oldukça yüksek bir seviyeye ulaştı.
Sermaye Hareketleri: Doğrudan ve Portföy Yatırımlarında Çıkış Baskısı
Uluslararası sermaye akımlarında hem doğrudan hem de portföy yatırımları tarafında çıkış yönlü bir seyir hakim oldu. Mayıs ayında doğrudan yatırımlar kanalıyla net 455 milyon dolar sermaye çıkışı yaşandı. Bu dönemde yurt dışı yerleşiklerin Türkiye'ye yönelik doğrudan yatırımları 296 milyon dolar artış kaydederken, yurt içi yerleşiklerin sınır ötesindeki doğrudan yatırımları ise 751 milyon dolar yükseldi. Gayrimenkul yatırımları alt başlığı incelendiğinde; yurt içindeki yerleşiklerin yabancı ülkelerde 143 milyon dolar değerinde mülk edindiği, yabancıların ise Türkiye'de net 184 milyon dolar tutarında gayrimenkul alımı gerçekleştirdiği belirlendi.
Sıcak para hareketlerini temsil eden portföy yatırımlarında ise Mayıs ayında toplamda 3 milyar 69 milyon dolar tutarında net çıkış kaydedildi. Bu kırılımın detaylarında yabancı yatırımcıların Türk sermaye piyasalarından çekilme eğilimi dikkat çekti. Yurt dışı yerleşik yatırımcılar, ilgili ayda hisse senedi ve yatırım fonu piyasasında 2 milyar 786 milyon dolar, Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) piyasasında ise 287 milyon dolar net satış gerçekleştirerek fon çıkışına neden oldu.
