Bölgedeki askeri hareketliliği ve lojistik tıkanıklıkları büyük ölçüde sonlandırması beklenen taslak, nükleer krizden enerji ticaretine kadar radikal maddeler barındırıyor.

​60 Günlük Diploması Trafiği ve 24 Milyar Dolarlık Serbestlik

​Yayımlanan taslak metne göre taraflar, nükleer meseleleri kalıcı olarak çözüme kavuşturmak adına 60 gün sürecek kapsamlı bir müzakere süreci başlatacak.

​Bu kritik süreçte öne çıkan iki büyük ekonomik hamle şu şekilde:

  • ​Dondurulmuş Varlıklar: İran’ın uluslararası hesaplarda bloke edilen 24 milyar dolarlık finansal varlığı kademeli olarak serbest bırakılacak.
  • ​Petrol İhracatı: Olası bir nihai barış anlaşmasının önünü açmak adına, İran ekonomisinin can damarı olan petrol ihracatına yönelik küresel yaptırımların tamamen kaldırılması öngörülüyor.

 

Hürmüz Boğazı 30 Gün İçinde Açılıyor

​Taslak metindeki en kritik maddelerden biri lojistik ve enerji koridorlarını ilgilendiriyor. Küresel petrol ve doğal gaz ticaretinin beşte birinin geçiş noktası konumunda olan Hürmüz Boğazı'nın 30 gün içinde tamamen yeniden açılması taahhüt ediliyor.

​Buna karşılık, Amerika Birleşik Devletleri de İran’ı çevreleyen bölgedeki askeri kuvvetlerini geri çekmeyi kabul ediyor.

​Taslak Metinde Öne Çıkan Kritik Maddeler

​Müzakere sürecine yakın kaynaklar tarafından sızdırılan taslak metnin satır başları şu şekilde sıralanıyor:

  • ​Askeri Düşmanlıkların Durdurulması: Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde askeri düşmanlıklar derhal ve kalıcı olarak sonlandırılacak.
  • ​Deniz Ablukasının Kalkması: İran’a yönelik uygulanan askeri ve ekonomik deniz ablukası 30 gün içinde tamamen kaldırılacak.
  • ​Hürmüz ve ABD Askerleri: Hürmüz Boğazı, İran'ın koordinasyonunda 30 gün içinde deniz trafiğine açılacak; ABD bölgedeki askeri güçlerini çekmeyi taahhüt edecek.
  • ​Enerji Ticaretine Tam Erişim: Petrol, petrokimya ürünleri ve türevlerinin satışına yönelik yaptırımlar askıya alınacak, İran bu gelirlerden elde edilecek finansal kaynaklara tam erişim sağlayacak.
  • ​300 Milyar Dolarlık İmar Planı: ABD ve müttefikleri, İran’ın yeniden imarı için en az 300 milyar dolar değerinde bir imar ve kalkınma planı sunmak zorunda olacak.
  • ​Nükleer Taahhüt: İran, nükleer silah geliştirmeme taahhüdünü yeniden teyit edecek.

 

Görüşmelerin Başlaması Ön Şartlara Bağlı

​Raporda yer alan en dikkat çekici detay ise nihai müzakerelerin başlama takvimi oldu. Taslağa göre, İran şartlar yerine getirilmeden masaya oturmayacak.

​Müzakere Ön Şartları: Dondurulan İran fonlarının yarısı serbest bırakılmadan, petrol yaptırımları askıya alınmadan ve deniz ablukası tamamen kaldırılmadan nihai müzakere masasına geçilmeyecek.

 

​Bu şartların yerine getirilmesiyle başlayacak 60 günlük ana müzakere sürecinde; zenginleştirilmiş nükleer malzemelerin geleceği, yaptırımların tamamen kaldırılması (ABD birincil-ikincil yaptırımları ile BM Güvenlik Konseyi ve UAEA kararları) ve İran’ın ekonomik yeniden yapılandırma programı dışındaki hiçbir konu masaya getirilmeyecek.