ABD ve Katar'ın, İran'a yönelik yaptırımlar nedeniyle yurt dışında bloke edilen milyarlarca dolarlık nakit varlık üzerindeki kilidi esnetmeye hazırlandığı iddia edildi. WSJ'nin konuya hakim kaynaklara dayandırdığı haberine göre iki ülke, bu fonların İran tarafından yalnızca "insani yardım harcamalarında" kullanılabilmesi için yeni bir formül üzerinde çalışıyor.
Bu hamle, ABD tarafından diplomatik süreçte bir "erken mali teşvik" adımı olarak değerlendiriliyor.
İlk Etapta Katar'daki 6 Milyar Dolar Açılacak
Henüz tasarı aşamasında olan planın detaylarına göre, süreç kademeli olarak işleyecek:
Başlangıç Noktası: Planın ilk aşamasında, İran'ın doğrudan Katar'da tutulan 6 milyar dolarlık fonuna erişim izni verilecek. Küresel Hedef: Nihai amaç, İran'ın dünya genelinde dondurulmuş durumda olan ve toplamda 100 milyar doları bulduğu tahmin edilen nakit varlığının belirli bir kısmını kontrollü olarak kullanıma sokmak. Fonun Kaynağı: Söz konusu varlıkların tamamı, İran'ın geçmişte gerçekleştirdiği petrol satışlarından elde edilen ancak yaptırımlar nedeniyle yurt dışındaki bankalarda bloke edilen gelirlerinden oluşuyor.Sistem Nasıl İşleyecek?
Anlaşmanın belkemiğini, fonların silahlanma veya farklı amaçlar yerine doğrudan halkın temel ihtiyaçları için kullanılması oluşturuyor.
Buna göre sistem şu şekilde çalışacak: İran Merkez Bankası; gıda, ilaç ve diğer insani yardım malzemeleri için yurt dışından sipariş verecek. Katar ise bu siparişlerin maliyetinin, kendi ülkelerinde dondurulmuş halde bulunan İran varlıklarından çekilen parayla ödenmesine onay verecek ve sürece aracılık edecek.
Hürmüz Boğazı ve 2 Aylık Kritik Müzakere Süreci
WSJ'nin haberinde öne çıkan bir diğer kritik detay ise bu planın zamanlaması oldu.
Söz konusu finansal esneklik planının; bölgede savaşa ara verilmesi ve küresel ticaretin kilit noktalarından Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik sağlanan mutabakatın hemen ardından gündeme gelmesi dikkat çekti. Kulislere yansıyan bilgilere göre fonların serbest bırakılması, ABD'nin önümüzdeki iki ay boyunca İran ile yürüteceği kapsamlı müzakerelerde masaya getireceği birçok önemli öneriden sadece birini oluşturuyor.