OPEC+'dan Ağustos Ayı İçin Yeni Arz Hamlesi
Pazar günü bir araya gelen yedi OPEC+ üyesi (Rusya, Suudi Arabistan, Kuveyt, Irak, Kazakistan, Umman ve Cezayir), piyasaya sürülecek petrol miktarını ağustos ayından itibaren günlük 188 bin varil artırma konusunda uzlaşmaya vardı. Üst üste beşinci ayda da arzın genişletilmesi yönünde mutabık kalınan bu toplantının ardından enerji piyasalarında değer kayıpları gözlemlendi.
Alınan kararın yansımalarıyla Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,58'lik bir düşüş yaşayarak 71,70 dolara inerken, Batı Teksas (WTI) tipi ham petrol yüzde 0,36 değer kaybıyla 68,44 dolar seviyesinden işlem görmeye başladı. Resmi bir bildiri yayımlayan üretici karteli, piyasa istikrarını korumak adına temkinli duruşlarını sürdüreceklerinin ve güncel piyasa koşullarını titizlikle izleyeceklerinin altını çizdi. Buna karşılık piyasa uzmanları, belirlenen üretim kotaları yükseltilmesine rağmen, küresel piyasalara yansıyan reel tedarik miktarının aynı ivmeyle artmadığına dikkat çekiyor. Öte yandan, bu denklemin dışında kalan Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) 1 Mayıs tarihi itibarıyla OPEC üyeliğinden ayrıldığını da hatırlatmak gerekiyor.
Jeopolitik Denklem ve Hürmüz Boğazı'ndaki Kısmi Gevşeme
ABD ve İsrail'in İran ile yaşadığı askeri krizler, dünyanın en önemli enerji koridorlarından Hürmüz Boğazı'ndaki ticari tanker trafiğine son dönemde ağır darbeler vurmuştu. Yaşanan bölgesel gerilimler; Suudi Arabistan, Kuveyt ve Irak gibi ana aktörlerin üretim kapasitelerini artırma esnekliklerini sınırlandırdı. Analistlere göre, hedeflenen üretim kotalarına tam anlamıyla ulaşılamamasının temel nedenlerinden birini bu güvenlik endişeleri oluşturuyor.
Ancak son süreçte Washington ve Tahran yönetimleri arasında sağlanan geçici uzlaşı, bölgedeki deniz rotalarının yeniden hareketlenmesini sağladı. ABD tarafının ticari liman ablukasını kaldırması ve İran'ın gemilerin serbest geçişine onay vermesiyle sular bir nebze duruldu. Körfez bölgesinden yapılan ihracatın kademeli bir şekilde sisteme dahil olması fiyatlar üzerinde baskı unsuru yaratırken, boğazdan geçen sevkiyat hacminin halen savaş öncesi normal seviyelerin yüzde 40 oranında gerisinde kaldığı raporlanıyor.
Haziran Ayı Üretim Raporu ve Rusya'nın Rekor İhracatı
Piyasaya sunulan son araştırma verileri, arz tarafında dikkat çekici bir toparlanma yaşandığını ortaya koyuyor. OPEC'in ham petrol üretimi haziran ayında, mayıs ayına kıyasla günlük bazda 3,3 milyon varillik sert bir yükseliş kaydetti. Günlük toplam 19,43 milyon varil seviyesine ulaşan bu üretim miktarı, son 20 yılın en düşük seviyelerinden çıkış anlamına geliyor. Aynı dönem içerisinde Körfez üreticilerinin günlük sevkiyat hacmi ise 10 milyon varil barajını aşmayı başardı.
Küresel arzı destekleyen bir diğer sürpriz ise Rusya cephesinden geldi. Ukrayna güçleri tarafından gerçekleştirilen insansız hava aracı saldırıları sonucunda yurt içindeki pek çok petrol rafinerisinde hasar meydana gelen Moskova yönetimi, iç piyasada işlenemeyen üretimi doğrudan ham petrol ihracatına yönlendirdi. Bu mecburi strateji değişikliğinin bir neticesi olarak, Rusya'nın batı limanlarından gerçekleştirdiği ham petrol sevkiyatları haziran ayında tüm zamanların zirvesine çıktı.
Fiyatlamalarda Yatay Seyir ve Piyasaların Gelecek Beklentisi
Körfez bölgesindeki ihracatın yeniden canlanması ve OPEC+ ülkelerinden gelen ilave arz beklentisi, yatırımcıların pozisyonlarını yeniden ayarlamasına neden oluyor. Haftalık işlem periyodunda değerlendirildiğinde, WTI ve Brent petrol fiyatlarının mevcut arz-talep dinamikleri eşliğinde görece yatay bir seyir izlediği görülüyor. Küresel piyasalar, kısa vadede Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığının akıbetine odaklanırken; petrol fiyatlamalarını belirleyecek asıl unsurun, Washington ile Tahran arasında yürütülen nihai barış müzakerelerinin seyri olacağı öngörülüyor.