Hanehalkının Enflasyon Beklentisinde Kademeli Düşüş

​Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 7-15 Ekim tarihleri arasında 3 bin 152 hanehalkının katılımıyla gerçekleştirdiği Ekim ayı Hanehalkı Beklenti Anketi sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Toplulaştırılan verilere göre, toplumun genelinde 12 ay sonrasına dair enflasyon beklentilerinde geri çekilme yaşandığı görüldü.

​Anket sonuçlarına göre, gelecek bir yıllık süreçte enflasyonun mevcut seviyelerin altına ineceğini düşünenlerin oranı bir önceki aydaki yüzde 16,2 seviyesinden yüzde 16,6’ya yükseldi. Fiyat artış hızının aynı kalacağını öngörenlerin oranı yüzde 18,6’dan yüzde 16,8’e gerilerken, enflasyonun daha da artacağını düşünenlerin payı ise yüzde 65,2’den yüzde 66,6’ya tırmandı.

​Demografik Kırılımlarda Enflasyon Algısı

​Enflasyon beklentilerindeki iyimserlik tüm demografik ve sosyo-ekonomik gruplara yansıdı:

  • ​Cinsiyet Kırılımı: Kadınların enflasyon beklentisi yüzde 47,0'den yüzde 45,0 seviyesine, erkeklerin beklentisi ise yüzde 44,6'dan yüzde 42,8'e geriledi.
  • ​Yaş Grupları: En yüksek beklenti yüzde 45,1 ile 55 yaş ve üzeri grupta şekillenirken; 18-39 yaş grubunda yüzde 42,7, 40-54 yaş grubunda ise yüzde 43,9 olarak kayıtlara geçti.
  • ​Gelir Düzeyi: Asgari ücret ve altında gelire sahip kesimin beklentisi yüzde 49,4'ten yüzde 46,6'ya düşerken, iki asgari ücret ve üzeri geliri olan grupta bu oran yüzde 43,7'den yüzde 41,8'e indi.
  • ​Eğitim Seviyesi: İlkokul ve altı mezunlarda beklenti yüzde 45,9, ortaokul ve lise mezunlarında yüzde 43,1, yükseköğretim mezunlarında ise yüzde 42,9 oldu.

​Vatandaşın Portföy tercihi: Altın ve Gayrimenkul Öne Çıkıyor

​Tasarruf eğilimleri incelendiğinde, yüksek enflasyon ortamında vatandaşın güvenli liman arayışının sürdüğü görülüyor. Katılımcıların yatırım tercihlerinde "altın alırım" yanıtını verenlerin oranı 0,3 puan artışla yüzde 43,3'e ulaşarak zirvedeki yerini korudu.

​İkinci sırada yer alan "ev/dükkan/arsa vb. alırım" diyenlerin oranı 2,0 puanlık belirgin bir artış göstererek yüzde 35,6'ya yükseldi. Buna karşılık geleneksel ve finansal yatırım araçlarına ilgi zayıfladı:

  • ​Vadeli mevduat tercih edenler: yüzde 7,3'ten yüzde 7,2'ye,
  • ​Döviz alacağını belirtenler: yüzde 4,2'den yüzde 3,9'a,
  • ​Borsa yatırımı düşünenler: yüzde 3,2'den yüzde 1,8'e geriledi.

​Dolar/TL Beklentisinde Artış, Konut Fiyatlarında Hız Kesme

​Hanehalkının 12 ay sonrası ABD doları kuru beklentisi bir önceki anket dönemine kıyasla 0,96 lira artış göstererek 56,86 lira seviyesine tırmandı. Dolar beklentisi tüm demografik katmanlarda yukarı yönlü hareket ederken, en yüksek kur tahmini 57,7 lira ile yükseköğretim mezunlarından, en düşük tahmin ise 55,9 lira ile kadınlardan geldi.

​Konut piyasasına ilişkin 12 aylık fiyat artış beklentisi ise 0,33 puan azalarak yüzde 30,36 seviyesine çekildi. Konut fiyat artış beklentisi kadınlarda yüzde 32,0'den yüzde 32,4'e, asgari ücretlilerde yüzde 32,9'dan yüzde 33,2'ye yükselirken; erkeklerde yüzde 29,6'dan yüzde 28,8'e geriledi.

​En Çok Zam Beklenen Kalemler: Enerji ve Gıda

​Vatandaşın hem geçmiş dönem tecrübelerinde hem de gelecek dönem beklentilerinde en çok fiyat artışı beklediği harcama kalemleri "yakıt ve enerji" ile "gıda" oldu.

​Son bir yılda fiyatı en çok artan grup olarak yakıt ve enerjiyi gösterenlerin oranı 2,7 puan artarak yüzde 38,9'a çıkarken, gıdayı işaret edenlerin payı yüzde 37,8'den yüzde 36,6'ya indi.

​Gelecek 12 ayda fiyat artışının en yüksek olacağı düşünülen kalemlerde de benzer bir tablo ortaya çıktı:

Harcama Kalemi

Geçmiş 12 Ay Hissedilen (%)

Gelecek 12 Ay Beklenen (%)

Yakıt ve Enerji

%38,9 (önceki %36,2)

%37,1 (önceki %34,7)

Gıda

%36,6 (önceki %37,8)

%36,3 (önceki %36,7)

Kira

%12,4 (önceki %14,1)

-

 TCMB, Hanehalkı Beklenti Anketi, Enflasyon Beklentisi, Dolar Beklentisi, Altın Yatırımı