TCMB, finansal kesim dışındaki firmaların nisan ayına ilişkin döviz varlık ve yükümlülük verilerini paylaştı. Rapora göre, reel sektörün döviz bilançosundaki açık genişlemeye devam ediyor. Nisanda firmaların döviz varlıkları mart ayına kıyasla 1 milyar 508 milyon dolar azalırken, döviz yükümlülüklerindeki artış 7 milyar 932 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.
Bu gelişmelerin sonucunda, şirketlerin net döviz pozisyonu açığı 205 milyar 608 milyon dolara tırmandı.
Döviz Varlıklarında Geri Çekilme
Varlık kalemleri incelendiğinde, nisan ayında bazı kalemlerde artış yaşanmasına rağmen genel tablonun düşüş yönünde olduğu görüldü.
Artış Gösteren Varlık Kalemleri:
İhracat alacakları: +591 milyon dolar Yurt dışına doğrudan sermaye yatırımları: +571 milyon dolarAzalış Gösteren Varlık Kalemleri:
Türev varlıklar: -1 milyar 460 milyon dolar Yurt içi bankalardaki mevduatlar: -1 milyar 170 milyon dolar Menkul kıymetler: -40 milyon dolarKredi Kullanımında Güçlü İvme: Yükümlülükler Arttı
Yükümlülükler tarafında ise özellikle banka kredilerinden kaynaklı ciddi bir yükseliş tablosu ortaya çıktı. Nisan ayındaki artışın detayları şu şekilde gerçekleşti:
Yurt dışından sağlanan nakdi krediler: 3 milyar 858 milyon dolar arttı. Yurt içinden sağlanan nakdi krediler: 3 milyar 338 milyon dolar arttı. İthalat borçları: 665 milyon dolar yükseldi. Türev yükümlülükler: 71 milyon dolar artış gösterdi.Şirketler Uzun Vadeli Borçlanmayı Tercih Etti
Kullanılan kredilerin vade yapısına bakıldığında, şirketlerin hem yurt içi hem de yurt dışı kaynaklı borçlanmalarında uzun vadeli kredilerin öne çıktığı dikkat çekti.
Yurt İçi Borçlanma: Kısa vadeli krediler 384 milyon dolar artarken, uzun vadeli krediler 2 milyar 954 milyon dolar yükseldi. Yurt Dışı Borçlanma: Kısa vadeli borçlar 631 milyon dolar artarken, uzun vadeli borçlardaki artış 3 milyar 891 milyon dolar oldu.Kısa Vadeli Döviz Fazlasında Düşüş
Kısa vadeli yükümlülüklerin toplam yükümlülükler içindeki payı yüzde 36 seviyesinde gerçekleşirken, kısa vadeli net döviz pozisyonu fazlası erimeye devam etti.
Nisan ayında;
Kısa vadeli varlıklar: 148 milyar 573 milyon dolar Kısa vadeli yükümlülükler: 141 milyar 264 milyon dolar oldu.Böylece kısa vadeli net döviz pozisyonu fazlası 7 milyar 309 milyon dolara geriledi. Bu rakam, mart ayına kıyasla 3 milyar 150 milyon dolarlık bir düşüşe işaret ediyor.
Bu Tablo Neden Önemli?
Reel sektörün net döviz pozisyonu açığı, şirketlerin döviz cinsinden borçlarının, ellerindeki döviz varlıklarından ne kadar fazla olduğunu gösteren kritik bir göstergedir. Bu açığın büyümesi, olası kur yükselişlerinde şirket bilançolarının döviz kuru riskine ve şoklara karşı daha kırılgan hale geldiğine, kur farkı giderlerinin karlılıklar üzerinde baskı yaratabileceğine işaret ediyor.