SPK'dan Takas Kesinliği ve PBLK Açıklaması
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 22 Ekim 2026 tarihinde yaptığı basın duyurusuyla, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) görüşülmekte olan Kanun Teklifi çerçevesinde kamuoyunda gündeme gelen takas kesinliği ve pay blokajı (PBLK) hususlarına açıklık getirdi.
Kurul tarafından yapılan bilgilendirmede, Sermaye Piyasası Kanunu'nun 79'uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, sermaye piyasası araçlarına yönelik takas talimat ve işlemleri ile ödeme süreçlerinin, ilgili kurumların faaliyetlerinin durdurulması veya tasfiyeye girmesi durumunda dahi geri alınamayacağı ve iptal edilemeyeceği hatırlatıldı. Söz konusu yasal düzenlemenin temel amacının, yürütülen işlemlerde oluşan takas yükümlülüklerini geri döndürülemez kılarak sermaye piyasalarına duyulan güveni korumak olduğu vurgulandı.
TEFAS İşlemleri ve Tasfiye Sürecindeki Statü
Açıklamada, ilgili kanun hükmünün TEFAS üzerinden verilen tüm talimatlar bakımından işlemin safhasına bakılmaksızın uygulanmasının gerekmediği ifade edildi. Klasik organize piyasalardan farklı olarak TEFAS'ın, yatırım fonu katılma paylarının fon kurucusundan alınmasına ve kurucuya iade edilmesine olanak tanıyan bir platform olduğuna dikkat çekildi. Bu yapı gereği TEFAS üzerinde verilen her satış talimatının kendiliğinden tamamlanmış bir takas işlemi niteliği taşımadığı kaydedildi.
Tasfiye süreçlerinde, özellikle pay blokajı alt hesabı (PBLK) statüsündeki yatırımcılar açısından sadece satış talimatı verilmiş olmasının ya da sistemde kayıt bulunmasının tek başına takasın gerçekleştiği anlamına gelmediği aktarıldı. Takas sürecinin; alınan talimatın ardından nakdin yatırımcı hesabına aktarılması ve fon katılma payı sahipliği kaydının kaldırılmasıyla tamamlandığı belirtildi.
455 Bin 758 Fon Pay Sahibini İlgilendiriyor
Henüz takas işlemi tamamlanmamış talimatların tasfiye kapsamına dahil edilmesinin, fon varlıklarının yatırımcılar arasında adil bir şekilde dağıtılmasına katkı sunacağı ifade edildi. Nitekim pay blokaj kaydı bulunan kişilerin de toplam 455.758 fon pay sahibi arasında yer aldığı ve ilave ayrı bir grup teşkil etmediği bilgisi verildi.
Kanun teklifinde yer alan düzenlemenin geçmişte tamamlanmış işlemleri kapsamayacağını altını çizen SPK, sadece takas süreci henüz tamamlanmamış talimatların bu kapsama gireceğini açıkladı. Söz konusu talimatlar, tasfiye neticesinde elde edilen tutarlar üzerinden Kanun Teklifi doğrultusunda diğer katılma payı sahipleriyle eşit koşullarda değerlendirilecek. Düzenlemenin temel gayesinin, bahsedilen fon pay sahiplerinin hukuki durumuna netlik kazandırmak ve tasfiye sürecindeki haklarını belirginleştirmek olduğu dile getirildi.
