ABD İstihdam Verileri Fed Beklentilerini Şekillendiriyor
Küresel piyasalar, ABD'de beklentileri karşılayamayan istihdam verilerinin ardından yönünü enflasyon verilerine çevirdi. Temmuz ayında ABD'de tarım dışı istihdamın 85 bin artması beklenirken sürpriz bir şekilde 23 bin kişi azalması ve ADP özel sektör istihdamının da yalnızca 44 bin artış göstererek zayıf kalması, iş gücü piyasasında soğuma endişelerini pekiştirdi. Analistler, Haziran ayında başlayan ve Temmuz ayında sona eren Dünya Kupası organizasyonunun hizmet sektöründeki geçici istihdam etkisinin ortadan kalkmasının bu düşüşte önemli bir rol oynamış olabileceğini vurguluyor.
Bu verilerin gölgesinde, ABD Merkez Bankası (Fed) için Eylül veya Ekim aylarında olası bir faiz artırımı ihtimali belirgin şekilde gerilerken, Aralık ayındaki toplantıda faiz artırımı beklentisi yüzde 85 olarak fiyatlanmaya başlandı. Öte yandan makro politikalara yönelik açıklamalar da hız kesmedi. Financial Times'ta yer alan bir haberde, Fed Başkanı Kevin Warsh'un yüksek enflasyon senaryosu gerçekleşirse Eylül ayında faiz artışına hazır olduğu belirtildi. ABD Başkanı Donald Trump ise para politikası süreçlerinin kısmen Warsh'a bağlı olduğunu ifade etti. Ayrıca, Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari faiz oranlarında dramatik artışlar yerine kademeli adımlar atılması gerektiğini savunurken, Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook enflasyonun dirençli kalması halinde müdahaleye hazır oldukları mesajını verdi.
Jeopolitik tarafta ise Donald Trump'ın Perşembe günü İran ile yürütülen müzakerelerin iyi gittiğini ve yakında bir anlaşma sağlanabileceğini açıklaması fiyatlamaları destekledi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın da ABD ile 14 Haziran'da varılan mutabakatı desteklediklerini belirtmesi, Orta Doğu'daki risk algısını bir miktar yatıştırdı.
Şirket Bilançoları ve Küresel Borsalarda Rüzgar
Makro verilerin yanı sıra devam eden bilanço sezonu da piyasalara yön veren temel unsurlardan oldu. ABD'li uzay taşımacılığı şirketi SpaceX, halka arz sonrası paylaştığı ilk finansal sonuçlarında yılın ikinci çeyreğinde gelirlerini yıllık bazda yüzde 92 artırarak 7,81 milyar dolar seviyesine ulaştırdı. Palantir Technologies ikinci çeyrek gelirini yüzde 93 artışla 1,9 milyar dolar seviyesine çıkarıp yıl sonu hedeflerini yukarı revize ederken, Western Digital'in çeyreklik geliri yüzde 44 arttı ve karı yaklaşık 11 katına fırladı. Buna karşılık, Meta'nın geliştirdiği yapay zeka modelinin test sürecinde bir şirketi hacklemesi, teknoloji sektöründeki yapay zeka denetimi ve "yüksek değerleme" endişelerini yeniden alevlendirdi.
Tahvil ve emtia piyasalarında ise sert fiyatlamalar görüldü. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftalık bazda yaklaşık 7 baz puan düşüşle yüzde 4,65 seviyesine, Dolar endeksi ise yüzde 0,3 kayıpla 99,5 seviyesine geriledi. Fed'in agresif tutumundan vazgeçeceği beklentisi değerli metalleri son 28 haftanın zirvesine taşıdı. Altının ons fiyatı haftalık bazda yüzde 7,4 oranında sıçrayarak 4 bin 342 dolar, gümüşün onsu ise yüzde 10,2 artışla 63,5 dolar seviyesinden kapandı. Ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 7,8 düşüşle 83,55 dolar oldu.
Öncü borsalardan New York borsasında haftalık bazda S&P 500 endeksi yüzde 3,58, Nasdaq yüzde 5,19 ve Dow Jones yüzde 2,96 oranında prim yaptı. Yeni haftada sırasıyla; Salı günü ikinci el konut satışları, Çarşamba enflasyon, Perşembe Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve haftalık işsizlik maaşı başvuruları, Cuma günü ise perakende satışlar ile Michigan tüketici güven endeksi takip edilecek.
Avrupa ve Asya'da Makroekonomik Tablo
Avrupa borsaları pozitif bir seyir izlerken, güçlü şirket bilançoları yatırımcı iştahını canlı tuttu. İngiliz enerji devi bp, ikinci çeyrekte karını yüzde 150 civarında artırarak 5,7 milyar dolar seviyesine taşırken, HSBC'nin vergi öncesi karı yüzde 80 artışla 10,1 milyar dolar olarak gerçekleşti. Kurumsal haber akışının ötesinde Avrupa Birliği (AB), Rusya Merkez Bankası'nın dondurulan varlıklarından elde edilen 1,4 milyar avro tutarındaki gelirin Ukrayna'ya destek fonu olarak kullanılacağını duyurdu.
Veri cephesinde Avro Bölgesi imalat sanayi PMI, Temmuz ayında 51,9 puan ile son 4,5 yılın zirvesine tırmandı. Aynı veri İngiltere'de 51,9 puan ile son 4 ayın en düşük seviyesine geriledi. Avro Bölgesi Haziran ayı ÜFE verisinin yüzde 0,3 oranında, perakende satışların ise aylık bazda yüzde 0,3 oranında (yıllık yüzde 0,7 artış) düşüş kaydetmesi, enflasyonist korkuları bir nebze yatıştırdı. Endeks bazında haftalık olarak İngiltere'de FTSE 100 yüzde 0,33, Fransa'da CAC 40 yüzde 2,41, Almanya'da DAX yüzde 2,74 ve İtalya'da MIB 30 yüzde 2,96 yükseldi. 10 Ağustos ile başlayacak haftada; Çarşamba Almanya enflasyon, Perşembe İngiltere sanayi üretimi ve büyüme, Avro Bölgesi sanayi üretimi, Cuma ise Avro Bölgesi büyüme rakamları bekleniyor.
Asya piyasalarında ise yarı iletken hisselerindeki değerleme baskısı endeksleri karıştırdı. Teknoloji ağırlıklı Güney Kore Kospi endeksi düşüşünü 7. haftaya taşıyarak yüzde 5,10 geriledi. Çin'de imalat PMI'ın 50,9 ile zayıf gelmesine rağmen Şanghay bileşik endeksi yüzde 2,81 değer kazanırken, Hong Kong Hang Seng endeksi yüzde 0,85 değer kaybetti. Japonya'da ise Haziran ayı nihai imalat PMI 54,5 olarak açıklandı. Yayımlanan Japonya Merkez Bankası (BoJ) 15-16 Haziran toplantı tutanaklarında jeopolitik risklere ve faiz baskılarına değinilirken, Japon yatırımcıların 5 ay aradan sonra 477,9 milyar yen (yaklaşık 3,2 milyar dolar) net yabancı tahvil alımı gerçekleştirmesi dikkat çekti. Nikkei 225 endeksi haftayı yüzde 1,93 artışla tamamlarken, Dolar/Yen paritesi yüzde 0,2 yükselişle 157,79 seviyesinden kapandı. Bölgede yeni haftada Pazartesi Japonya dış ticaret dengesi, Perşembe ise Japonya ÜFE verileri izlenecek (Salı günü piyasalar kapalı).
Yurt İçinde Gözler TCMB Enflasyon Raporu'nda
Yurt içi piyasalarda ise Borsa İstanbul pozitif görünümünü sürdürdü. BİST 100 endeksi haftalık periyotta yüzde 2,39 oranında değer kazanarak kapanışını 13.779,39 puan seviyesinden gerçekleştirirken, Dolar/TL kuru önceki haftaya göre yüzde 0,4 oranında yükselerek haftayı 47,6982 seviyesinden noktaladı.
Açıklanan Temmuz ayı enflasyon verilerine göre; Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık bazda yüzde 1,78, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ise yüzde 1,52 oranında arttı. Yıllık enflasyon oranları ise TÜFE tarafında yüzde 31,75, Yİ-ÜFE tarafında yüzde 27,83 olarak kayıtlara geçti. Dış ticaret verilerinde rekorlar kırılırken, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Temmuz ayı baz alındığında yıllık ihracatın 278,6 milyar dolar ile, aylık ihracatın ise 25,6 milyar dolar ile tüm zamanların zirvesine ulaştığını duyurdu.
Gelecek hafta yurt içi piyasaların en kritik gündem maddesi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından Perşembe günü yayımlanacak yılın 3'üncü Enflasyon Raporu olacak. Veri takviminde ayrıca Pazartesi sanayi üretimi, Perşembe ödemeler dengesi ve konut satışları, Cuma günü ise TCMB piyasa katılımcıları anketi verileri yatırımcılar tarafından yakından izlenecek.