Küresel Piyasalarda Diplomasi Rüzgarı
Emtia piyasalarında yatırımcıların gözü yeniden Ortadoğu'daki jeopolitik denklemlere çevrildi. ABD Başkanı Donald Trump'ın, ara seçimlerin ardından İran'a yönelik olası askeri harekatları başlatmadan evvel diplomasiye daha fazla şans tanımak istediğine yönelik haber akışı, enerji piyasalarındaki tansiyonu hızla düşürdü. Geçtiğimiz cuma günü yüzde 2'nin üzerinde prim yapan Brent ham petrol, yeni işlem gününde varil başına 111 dolar seviyelerine kadar geriledi. Batı Teksas (WTI) ham petrolü ise şu sıralar 102 dolar bandında alıcı buluyor. Hatırlanacağı üzere küresel referans fiyatı, Ekim ayında Hürmüz Boğazı üzerinden petrol akışının yeniden başlamasına rağmen son altı ayın en yüksek seviyesini test etmişti.
ABD ve İsrail Hattında Strateji Ayrışması
ABD merkezli Axios haber sitesinin üst düzey kaynaklara dayandırdığı habere göre; Donald Trump, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde şimdilik diplomatik yolları tercih ettiğini iletti. İki müttefikin Şubat ayı sonunda İran'a yönelik başlattığı ortak saldırıların ardından gelen bu strateji değişikliğinin, İsrail cephesinde ciddi bir endişe yarattığı ifade ediliyor.
Sürece ilişkin resmi kanatlardan da teyit niteliğinde açıklamalar geldi. Cumartesi günü basına konuşan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, yeni bir saldırı dizisi için henüz nihai bir karar alınmadığını ve Trump yönetiminin diplomatik çözümü önceliklendirdiğini vurguladı. Bu ılımlı adımlar, Hürmüz Boğazı etrafındaki ticari gemilere yönelik süregelen saldırılara rağmen, çatışmaların topyekûn bir savaşa dönüşeceği korkularını şimdilik rafa kaldırdı. Öte yandan askeri seçenekler de tamamen masadan kalkmış değil; Wall Street Journal gazetesinin haberine göre perşembe günü üst düzey bir komutan, başkana alternatif askeri senaryolar hakkında brifing sundu. Geçtiğimiz hafta barış müzakerelerinin sürdüğünü belirten Trump, daha öncesinde ara seçimler biter bitmez İran’ı hedef alabileceği yönünde sert mesajlar vermişti.
Uzmanlardan 'Geçici Düşüş' Uyarısı ve İran'ın Bekleyişi
Enerji piyasasında esen bu diplomatik bahar havasının kalıcı olup olmayacağı ise analistler tarafından şüpheyle karşılanıyor. Hollanda merkezli Rabobank'ın Kıdemli Enerji Stratejisti Florence Schmit, piyasadaki bu geri çekilmeyi fiyatlarda yalnızca "geçici bir gerileme" olarak tanımlıyor. Schmit, taraflar arasındaki sert söylemlerin Ortadoğu'da gerilimi aniden tırmandırabileceğine ve bunun da petrol fiyatlarını yeniden yukarı yönlü baskılayabileceğine dikkat çekiyor.
Nitekim bölgeden gelen zıt yönlü haber akışları da bu riskleri canlı tutuyor. İran Dışişleri Bakanı'nın diplomatik temaslarda belirli bir ilerleme kaydedildiğini ifade etmesine rağmen, İran Dini Lideri Mücteba Hamaney'in üst düzey ordu komutanlarına ABD ve İsrail ile yaşanabilecek sıcak bir çatışmaya karşı hazırlıklı olma emri verdiği bildirildi. Tüm bu askeri gerilime rağmen arka kapı diplomasisi de hız kesmiyor; Cumartesi günü üst düzey bir İran heyetinin arabulucu yetkililerle bir araya gelmek üzere Katar'da bulunması, krizin geleceği açısından piyasaların yakından izlediği gelişmeler arasında yer alıyor.
