Teslimat Sektöründe "SRC Kurye" Krizi Büyüyor
Geçtiğimiz mayıs ayında Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından duyurulan mesleki yeterlilik belgesi zorunluluğu, teslimat sektöründe büyük bir belirsizliğe yol açtı. Mevzuata göre, yemek, evrak ve market alışverişi gibi ticari gönderileri taşıyan sürücülerin 1 Ocak 2027 tarihine kadar SRC Kurye belgesi alması gerekiyor. Bu tarihten itibaren belgesiz çalışan kuryelere 4 bin 392 lira, ruhsat sahibi işletmelere ise 10 bin 666 lira idari para cezası kesilecek. Belirlenen süreye sadece aylar kalmışken, düzenlemenin ertelenmemesi halinde ülke genelinde teslimatların ciddi şekilde aksaması bekleniyor.
Eğitim Süreci ve Artan Maliyetler Tepki Çekiyor
Söz konusu belgeyi almak, hem zaman hem de finansal açıdan kuryeleri zorluyor. Adayların, Milli Eğitim Bakanlığı onaylı toplam 25 ders saati süren bir eğitime katılması şart. Trafik, iş güvenliği, ilk yardım ve hijyen gibi konuların işlendiği bu programın maliyeti günümüzde 10 bin lira seviyesini aşmış durumda. Belge başvurusu için ilk kez kayıt yaptıracak adayların 66 yaş sınırını aşmamış olması, barkodlu adli sicil kaydı ve son altı ayda çekilmiş biyometrik fotoğraf sunması gerekiyor.
Danıştay'a Taşınan Süreç: Sadece 3 Bin Kişi Belge Aldı
Sektördeki rahatsızlık hukuki boyuta da taşındı. Ankara Kuryeler Odası Başkanı Ramazan Akpınar, eğitimin fiili olarak gerektiği gibi verilmediğini ve uzun mesai saatleri nedeniyle kuryelerin bu kurslara katılmakta zorlandığını belirterek, uygulamanın iptali için Danıştay nezdinde dava açtıklarını duyurdu. Resmi kurumların kurye sayısına dair tahminleri arasındaki uçurum da dikkat çekici boyutlarda. Maliye kurye sayısını 400 bin, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) 300 bin, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ise 120 bin olarak tahmin ediyor. Ancak güncel verilere göre, bu devasa sektörde belgeyi alabilen kişi sayısı sadece 3 bin civarında kaldı.
Motokurye Gelirleri ve Enflasyon Baskısı
Uygulamaya yönelik tepkilerin temelinde yatan en önemli etkenlerden biri de kuryelerin reel kazançlarındaki sert düşüş. Geçmiş yıllarda aylık 200 bin lira seviyelerine ulaşabilen brüt gelirler, artan rekabet ve enflasyonla birlikte eridi. Güncel veriler, günde 14 saat çalışan bir motokuryenin; akaryakıt, bakım, sigorta, vergi ve BAĞ-KUR kesintilerinin ardından elinde yalnızca 60-70 bin lira net kazanç kaldığını gösteriyor. Ek iş olarak günde 4-5 saat direksiyon sallayan kuryelerin aylık getirisi ise 15-20 bin lira seviyesine kadar gerilemiş durumda. Gider kıskacındaki sektör, yasal düzenlemenin yaratacağı yeni maliyetler karşısında çözüm bekliyor.
