Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesindeki Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete bünyesinde ilan edilerek yürürlüğe giren "Gelir Vergisi Genel Tebliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ" (Kurumlar Vergisi Genel Tebliği Taslağı), iş dünyası ve finans çevrelerini yakından ilgilendiren geniş kapsamlı düzenlemeleri beraberinde getirdi. Yeni mevzuat paketi doğrultusunda üretim, tarım sektörü, transit ticaret ağları ile nitelikli hizmet merkezlerine yönelik çok ciddi vergi esneklikleri ve teşvik adımları tanımlanırken, ticari faaliyette bulunan vakıf üniversitesi hastanelerinin vergi muafiyetlerine ise sınır getirildi.
Tarımsal Faaliyetler ve Üretimde Vergi Oranı Yüzde 12,5’e Çekildi
Sanayi sicil belgesine sahip olarak fiili imalat gerçekleştiren kurumlar ile tarım sektöründe faaliyet gösteren şirketlere yönelik stratejik bir vergi indirimi hayata geçiriliyor. Bu kapsamda, söz konusu faaliyetlerden elde edilen kazançlara uygulanacak kurumlar vergisi oranı 12,5 puan indirilerek net yüzde 12,5 seviyesine düşürüldü. Yeni oran, 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren sunulacak vergilendirme beyannamelerinde, yani 2027 yılı ve sonrasındaki kazançlarda geçerli olacak. Geçiş süreci olan 2026 yılı kazançlarında ise eski mevzuattaki "1 puanlık indirim" modeli uygulanmaya devam edecek.
Tarım üreticilerinin bu avantajlı orandan faydalanabilmesi için Çiftçi Kayıt Belgesi (ÇKB) ya da ilgili bakanlıkça düzenlenen üretici belgilerinden en az birini ibraz etmesi şart koşuluyor. Eğer işletmelerin ürettiği bu mallar doğrudan yurt dışına ihraç edilirse, üretim ile ihracat indirimleri bir arada uygulanamayacak ve vergi oranı sabit şekilde yüzde 12,5 olacak. Buna karşın, dışarıdan hazır satın alınarak ihraç edilen ticari malların kazançları için mevzuattaki 5 puanlık ihracat indirimi hakkı saklı tutulacak ve ayrıca işletilebilecek.
Borsa İstanbul’da Halka Arz Edilen Şirketlere İndirim Önceliği
Sermaye piyasalarını teşvik etmek amacıyla, paylarını Borsa İstanbul'da (BİST) ilk kez ve en az yüzde 20 oranında halka arz eden anonim şirketlere yönelik vergilendirme sıralamasında kritik bir finansal hiyerarşi belirlendi. Bu şirketlerin tüm matrahına sağlanan 2 puanlık genel indirim hakkı, matrah hesaplama işlemlerinde üretimdeki 12,5 puanlık ve ihracattaki 5 puanlık indirimlerden önce devreye alınacak.
Yeni sisteme göre hesaplama yapılırken öncelikle 2 puanlık halka arz indirimi düşülerek standart oran yüzde 23'e geriletilecek; sonrasında ise şirketin üretim faaliyetlerinden doğan kazanç payı için 12,5 puanlık indirim daha düşülerek net kurumlar vergisi oranı yüzde 10.5 şeklinde hesaplanacak.
Transit Ticaret ve Serbest Bölgelerde Muafiyet Sınırları Genişletildi
Küresel ticaret ağlarını Türkiye'ye çekmek amacıyla transit ticaret ve aracılık işlerine çok güçlü muafiyet kalkanları tanındı. Yurt dışı kaynaklı malların Türkiye gümrük sınırlarına girmeden doğrudan üçüncü ülkelere satılması ya da dış dünyadaki alıcı ile satıcı arasındaki ticari işlemlere aracılık yapılması yoluyla kazanılan paranın yüzde 95'i kurumlar vergisinden istisna tutulacak. Eğer bu faaliyetler İstanbul Finans Merkezi (İFM) çatısı altında ya da Cumhurbaşkanı kararıyla kurulan Endüstri Bölgeleri sınırları içinde yürütülürse muafiyet oranı yüzde 100 olarak uygulanacak.
Bu teşvikten yararlanmanın temel şartı ise elde edilen kazancın, kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken son tarihe kadar fiilen Türkiye'deki banka hesaplarına transfer edilmiş olması. Bu muafiyetin kapsamı ayrıca gümrüklü antrepolarda millileştirilmeden depolanarak el değiştiren malları ve yurt dışından tedarik edilen aktivasyon kodu, e-pin, oyun kodu ile dijital ürün kodu gibi gayrimaddi hakların Türkiye'de hiç kullanılmadan doğrudan dış pazara satılması veya bu işlemlere aracılık edilmesini de kapsayacak şekilde büyütüldü.
Serbest bölgelerdeki üreticiler için de kazanç dinamiklerini değiştiren yeni bir dönem başlıyor. 1 Ocak 2026'dan itibaren elde edilecek kazançları kapsayacak şekilde; serbest bölgelerde imal edilen ürünlerin yalnızca yurt dışına değil, aynı zamanda serbest bölgenin kendi içine veya diğer serbest bölgelere satılmasından doğan kazançlar da kurumlar vergisinden muaf tutulacak. Ancak bu malların Türkiye içindeki yerleşik firmalara satılması durumunda elde edilen kazançlar istisna kapsamında yer almayacak. Serbest bölgelerde yürütülen fason üretim süreçlerinden sağlanan kazançlar da bu genişletilmiş muafiyet yapısına dahil edildi.
Vakıf Üniversitesi Hastanelerinin Vergi Muafiyeti Sona Eriyor
Yapılan kapsamlı yasal düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden biri de eğitim vakıflarına bağlı sağlık kuruluşlarını hedefliyor. Vakıf üniversiteleri çatısı altında ticari faaliyette bulunan ve iktisadi işletme niteliği taşıyan hastane, tıp merkezi, poliklinik ve diyaliz merkezi gibi tüm sağlık yapılarının kurumlar vergisi muafiyeti 1 Ocak 2027 tarihi itibarıyla tamamen ortadan kalkacak.
Belirtilen bu milat tarihinden itibaren söz konusu sağlık kurumlarının tamamı, kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis ettirmek ve elde ettikleri ticari kazançlar üzerinden vergi ödemekle yükümlü kılınacak.