Enerji piyasalarını ve küresel ekonomiyi derinden etkileyecek bu kritik gelişme, petrol fiyatlarında ve makroekonomik dengelerde kartların yeniden dağıtılmasına yol açacak.
Trump: "Gemiler Güney Otoyolunu Kullanıyor"
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, İran ile varılan uzlaşmanın ardından ticari trafiğin güvenli hatlara yöneldiğini ve ablukanın esnediğini belirtti. Trump, petrol sevkiyatındaki son durumu şu sözlerle duyurdu:
"Çoğu petrol yüklü gemiler, Hürmüz Boğazı'ndan ayrılmaya başladı. Tamamen güvenli ve emniyetli olan güney 'otoyolunu' kullanıyorlar. Bunun dışında başka seyir rotaları da mevcut."
Trump’ın bu hamlesi, küresel petrol arzındaki en büyük risk primlerinden birinin ortadan kalktığına dair piyasalara güçlü bir sinyal olarak yorumlandı.
İran'ın Hürmüz Kozu: 60 Gün Sonra "Ücretli Geçiş" Dönemi mi Başlıyor?
Mutabakatın perde arkasından sızan detaylar ise finans dünyasında geniş yankı uyandırdı. Fars Haber Ajansı’na konuşan kaynaklara göre, müzakerelerin son aşamasında metne eklenen maddeler, bölgedeki ticari dengeleri kökten değiştirebilir.
Yeni mutabakat metninde öne çıkan kritik başlıklar:
Egemenlik Vurgusu: Hürmüz Boğazı üzerindeki İran ve Umman egemenliği açık ve kesin bir dille metne işlendi. Denizcilik Hizmetleri Yönetimi: Boğazdaki denizcilik hizmetlerinin gelecekteki yönetim hakkı tamamen İran ve Umman'a bırakıldı. 60 Günlük Muafiyet Sınırı: İran, gemilerin ücretsiz geçişini yalnızca 60 gün boyunca kabul edecek. ABD'nin bu ücretlendirme ilkesini zımnen kabul ettiği belirtiliyor. Ekonomik Gelir Hedefi: İran; güvenlik, denizcilik, çevre koruma ve sigorta hizmetleri sunarak boğazdan geçen ticari gemilerden ciddi bir fon akışı sağlamayı ve bu gelirleri doğrudan ekonomik kalkınmada kullanmayı planlıyor.Kritik Tarih 19 Haziran: Gözler İsviçre'de!
Küresel piyasaların yönünü tayin edecek resmi adım için takvimler belirlendi. ABD ve İranlı yetkililer, varılan bu tarihi mutabakat zaptını 19 Haziran tarihinde İsviçre'de düzenlenecek resmi bir törenle imzalayacak.
Piyasa Notu: Hürmüz Boğazı'nın yeniden ticari trafiğe açılması, küresel enerji arz güvenliği üzerindeki kara bulutları dağıtarak emtia piyasalarına nefes aldırdı. Ancak İran'ın boğaz geçişlerinden "hizmet bedeli" adı altında ücret talep edecek olması, uzun vadede küresel lojistik maliyetlerini ve petrol fiyatlamalarını yukarı yönlü baskılayabilir. Yatırımcıların gözü cuma günü İsviçre'den gelecek resmi imzalarda olacak.