İran ve ABD arasında Pakistan aracılığıyla sağlanan ve 18 Haziran itibarıyla resmen yürürlüğe giren 14 maddelik mutabakatın ardından, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik sürüyor. İran cephesinden gelen son açıklamalar, bölgedeki deniz trafiğinin yeni bir döneme girdiğini işaret ediyor.
"Artık Eski Koşullarına Dönmeyecek"
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, devlet televizyonuna verdiği demeçte, Hürmüz Boğazı’nın artık savaş öncesi statüsüne geri dönmeyeceğini belirtti. Kalibaf, boğazdan geçişlerin uluslararası hukuk çerçevesinde yürütüleceğini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
"Hürmüz Boğazı artık asla eski koşullarına dönmeyecek. Biz uluslararası hukuk çerçevesinde hareket edeceğiz. Uluslararası hukuka göre boğazlara kıyısı bulunan ülkelerin hem hakları hem de yükümlülükleri vardır. Bu haklardan biri de sunduğumuz hizmetler karşılığında diğer ülkelerin ücret ödemesidir."
Koordinasyon Zorunluluğu Devam Ediyor
İran devlet televizyonu muhabirinin sahadan aktardığı bilgilere göre, Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapmak isteyen gemiler için donanma ile koordinasyon sağlama zorunluluğunu sürdürüyor.
ABD ile imzalanan "İslamabad Mutabakatı" gereği ABD’nin deniz ablukasını kaldırması ve boğazın ticari geçişlere açılması beklenirken, İran basını süreci yakından takip ediyor. Tesnim Haber Ajansı ise İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının mutabakatın ruhuna aykırı olduğunu savunarak, bu saldırılar durana kadar boğazdaki kısıtlamaların devam etmesi gerektiği görüşünü öne çıkardı.
60 Günlük Müzakere Süreci Başlıyor
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanan mutabakat, savaşın durdurulması, Hürmüz Boğazı'nın açılması ve deniz ablukasının kaldırılması gibi kritik maddeleri içeriyor. Tarafların, nükleer program ve yaptırımların kaldırılması gibi temel başlıklarda nihai bir anlaşmaya varmak amacıyla önümüzdeki günlerde 60 günlük bir müzakere sürecine başlaması bekleniyor.
Piyasalar, özellikle enerji sevkiyatı açısından hayati bir noktada bulunan Hürmüz Boğazı'ndaki bu yeni süreci ve tarafların atacağı adımları yakından izliyor.