Küresel enerji piyasaları, Orta Doğu'da tırmanan tansiyonun gölgesinde yeni haftaya oldukça hareketli bir başlangıç yaptı. ABD ve İran hattında olası bir diplomatik çözüm umudunun zayıflaması ile küresel enerji ticaretinin şahdamarı konumundaki Hürmüz Boğazı'nda yavaşlayan tanker trafiği, petrol fiyatlarında yukarı yönlü sert bir ivme yarattı.
Jeopolitik Riskler Fiyatlara Yansıdı
Pazartesi günü erken saatlerde piyasaların açılmasıyla birlikte risk iştahı düşerken, Brent petrol vadeli kontratları %1 oranında değer kazanarak 89,40 dolar seviyesine kadar tırmandı. TSİ 05.29 itibarıyla Brent petrol, bir önceki kapanışına göre 72 sent artış göstererek 89,20 dolar üzerinden işlem görmeye devam etti. Eş zamanlı olarak ABD ham petrolü (WTI) cephesinde de benzer bir tablo izlendi; kontrat fiyatları 44 sent primlenerek 82,83 dolar seviyesine ulaştı. Hatırlanacağı üzere, artan jeopolitik endişelerin doğrudan bir yansıması olarak her iki petrol türü de geçtiğimiz hafta %5'i aşan değer kazançları kaydetmişti.
Hürmüz'de Tansiyon Yüksek: Gemi Trafiği Durma Noktasında
Fiyatlardaki bu agresif yükseliş dalgasının temelinde, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nda arka arkaya yaşanan güvenlik zafiyetleri yatıyor. Bölgede Abu Dhabi National Oil Company (ADNOC) filosuna ait ticari tankerlerin ve Suudi Aramco'ya ait bir rafinerinin doğrudan hedef alınması, küresel tedarik zinciri endişelerini zirveye taşıdı. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Perşembe akşamı ADNOC gemilerine yönelik gerçekleştirilen iki saldırının ardından, Cuma günü aynı filoya ait üçüncü bir gemiye yapılan saldırıdan da doğrudan İran'ı sorumlu tuttu.
Sıcak çatışma riski, bölgedeki deniz taşımacılığını anında sekteye uğrattı. Enerji ve denizcilik veri analizi şirketi Kpler'in açıkladığı rakamlara göre, bir önceki hafta sonu boğazdan tam 31 ticari gemi geçiş yaparken, son saldırıların ardından bu trafik adeta çöktü. Cumartesi günü geçiş yapan gemi sayısı yalnızca 5 ile sınırlı kalırken, krizin derinleştiği Pazar günü ise boğazdan herhangi bir ticari gemi geçişi kaydedilmedi.
Diplomatik Çıkmaz ve Uzman Beklentileri
Bölgedeki fiziki güvenlik krizinin yanı sıra siyasi arenadaki sert söylemler de piyasanın ateşini harlamaya devam ediyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, hafta sonu basına verdiği demeçte, Tahran yönetiminin ABD ile müzakere masasına yeniden oturma konusunda henüz net bir karara varmadığını vurguladı. Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, bölgedeki sıcak çatışma ortamı sürdükçe Amerikan vatandaşlarının akaryakıt istasyonlarında bir miktar daha yüksek fiyatlarla karşılaşmayı kabullenmesi gerektiğini ifade etti.
Gelişmelerin enerji piyasalarındaki yansımalarını değerlendiren Phillip Nova Piyasa Analizleri Başkanı Priyanka Sachdeva, iki ülke arasında kalıcı bir barış ihtimalinin giderek zayıflamasıyla birlikte "jeopolitik risk priminin" fiyatlamalara yeniden dahil olduğunu belirtti. Sachdeva, bu belirsizlik ortamı sayesinde petrolün Ağustos ayı başındaki dip seviyelerinden neredeyse tamamen toparlandığının altını çizdi. Deneyimli analiste göre; petrol altyapısına veya taşıyıcı tankerlere yönelik çok daha ağır ve kalıcı hasarlar verilmediği sürece, fiyatların mevcut seviyelerden daha da yukarı gitme potansiyeli şimdilik sınırlı görünüyor.