Konutlarda tüketilen doğal gaz için sağlanan devlet sübvansiyonunda yeni bir döneme giriliyor. Enerji yönetiminin hayata geçirdiği kademeli destek modeli Kasım ayı itibarıyla uygulanmaya başlıyor. İl bazlı iklim koşulları ve geçmiş yılların tüketim verileri dikkate alınarak hazırlanan sistemde, belirlenen tüketim sınırının üzerinde kalan abonelerin faturalarındaki devlet desteği oranı düşürülecek. Böylece yüksek tüketim yapan hanelerin enerji maliyetleri artarken, makul düzeyde tüketim yapan aboneler mevcut destekten yararlanmayı sürdürecek.
İllere Göre Tüketim Limitleri Belirlendi
Yeni modelde her ilin iklim şartlarına göre aylık ortalama tüketim sınırı farklı hesaplandı. Kasım ayı için açıklanan verilere göre iklimi daha sert geçen illerde limitler daha yüksek tutulurken, ılıman bölgelerde tüketim sınırları daha düşük seviyede kaldı. İllere göre belirlenen Kasım ayı tüketim limitleri şu şekilde sıralandı:
- Erzurum: 190,61 metreküp
- Ankara: 161,63 metreküp
- Hakkari: 156,26 metreküp
- Kars: 146,14 metreküp
- İstanbul: 101,71 metreküp
- Diyarbakır: 74,62 metreküp
- İzmir: 61,43 metreküp
Kademeli sistemde limitlerin sabit kalmayacağı, her ay değişen hava sıcaklıkları ve ısınma ihtiyaçlarına göre yeniden güncelleneceği bildirildi.
Sınır Aşılırsa Tüm Fatura Etkileniyor
Uygulamanın dikkat çeken en kritik ayrıntısı ise limit aşımında hesaplama yönteminin nasıl yapılacağı oldu. Belirlenen sınırı aşan abonelerde sadece aşan kısım değil, ilgili ayın toplam tüketiminin tamamı düşük sübvansiyonlu tarife üzerinden faturalandırılacak. Örneğin, İstanbul'da yaşayan bir konut abonesi Kasım ayında 105 metreküp gaz tükettiğinde, 101,71 metreküplük sınırı aştığı için faturasının tamamı düşük destekli fiyatla hesaplanacak.
Buna karşın sistem dinamik bir yapıda işletilecek; bir ay limiti aşan bir tüketici, takip eden ayda gaz kullanımını azaltarak yeniden yüksek devlet desteği kapsamına girebilecek.
2,8 Milyon Hanenin Faturası Yükselecek
Yeni düzenlemenin etki alanına bakıldığında, toplam 19 milyon civarındaki konut abonesinin büyük bir kısmının kesintisiz destek almaya devam edeceği öngörülüyor. Sadece yüksek tüketim grubunda yer alan ve toplam abonelerin yüzde 12'sini oluşturan yaklaşık 2,8 milyon kişinin bu kış daha yüksek faturalarla karşılaşacağı hesaplanıyor.
Söz konusu kademeli destek modeli yalnızca evsel (konut) tüketicilerini bağlayacak. Sanayi tesisleri ve ticarethaneler bu uygulamanın dışında tutulmaya devam edecek.
Merkezi Sistem ve Muafiyet Detayları
Merkezi ısıtma sistemi kullanan site ve apartmanlarda mağduriyet oluşmaması adına özel bir hesaplama formülü geliştirildi. Bu yapılarda aylık toplam gaz tüketimi bağımsız bölüm (daire) sayısına bölünecek. Daire başına düşen ortalama kullanım miktarının, o ilin ilgili aydaki ortalamasını yüzde 75'ten fazla aşması durumunda binaya düşük destekli tarife tatbik edilecek.
Öte yandan, sosyal adalet ilkeleri gereği bazı gruplar uygulamadan tamamen muaf tutuldu. Şehit yakınları, muharip ve malul gaziler ile ibadethaneler, cemevleri ve Kur'an kursları kademeli fiyatlandırmaya tabi olmayacak. Dar gelirli ve ödeme güçlüğü çeken tüketiciler ise şartları karşılamaları halinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı üzerinden sunulan doğal gaz sosyal yardım programlarına başvurabilecek.
