ABD ile Çin arasındaki ticaret ve teknoloji savaşında gerilim yeni bir boyut kazandı. Çin yönetimi, ABD Savunma Bakanlığı'nın (Pentagon) Çinli teknoloji devlerini hedef alan yaptırım hamlelerine karşı yeni ticari kısıtlamalar içeren geniş çaplı bir misilleme paketini hayata geçirdi.
Çift Kullanımlı Ürünlerin İhracatı Yasaklandı: 10 Şirket Hedefte
Çin Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, 10 Amerikan sanayi şirketi ihracat kontrol listesine eklendi. Bu kararla birlikte ilgili şirketlere Çin kaynaklı "çift kullanımlı" ürünlerin satışı ve ihracatı tamamen yasaklandı.
Hedef alınan şirketler arasında özellikle kritik öneme sahip nadir toprak elementi üreticileri, savunma ve havacılık firmaları dikkat çekiyor. İhracat kontrol listesine eklenen firmalar şunlar:
Nadir toprak elementi üreticileri: MP Materials ve USA Rare Earth İnsansız hava aracı (İHA) üreticileri: Teal Drones ve Jaia Robotics Havacılık, savunma ve askeri ekipman tedarikçileri: Ball Aerospace & Technologies, Oshkosh Defense Elektronik üreticisi: Aveox46 Amerikan Şirketi Çin'deki Kamu İhalelerine Giremeyecek
Çin Maliye Bakanlığı'nın yayımladığı ayrı bir bildiride ise, çoğunluğunu savunma sanayisi alanında faaliyet gösteren firmaların oluşturduğu 46 ABD'li şirketin kamu alım projelerine ve ihalelerine katılımının resmen yasaklandığı duyuruldu. Ancak açıklamada önemli bir istisnaya da yer verildi: Bu şirketlerle bağlantılı olan fakat Çin'de yerel olarak kayıtlı bulunan yabancı sermayeli kuruluşlar söz konusu yasaktan muaf tutulacak.
Gerilimin Fitilini Pentagon'un "1260H" Listesi Ateşledi
Pekin yönetiminin bu kapsamlı misillemesi, Pentagon'un bu ayın başlarında "1260H" olarak bilinen kara listesini güncellemesine doğrudan bir yanıt niteliği taşıyor. Pentagon, Çin ordusuna destek verdikleri iddiasıyla birçok Çinli firmayı listeye eklemişti.
Pentagon'un güncellediği yaptırım listesinde Çin'in önde gelen teknoloji devleri Alibaba Group ve Baidu ile elektrikli araç üreticisi BYD gibi küresel ölçekteki şirketler yer almıştı. 1260H listesi doğrudan bir yaptırım (varlık dondurma vs.) içermese de, ABD Savunma Bakanlığı'nın bu şirketlerle sözleşme yapmasını engelliyor ve diğer kamu kurumları ile ticari ortaklar üzerinde ciddi bir caydırıcı etki yaratıyor.
Uzmanlar Ne Diyor: "Ekonomik Etkisi Düşük, Sembolik Bir Hamle"
Washington ile Pekin arasındaki bu karşılıklı hamleler piyasalarda yankı bulsa da analistler, Çin'in son kısıtlamalarının ABD-Çin ilişkilerinde yıkıcı bir tırmanıştan ziyade "sembolik bir mesaj" barındırdığı görüşünde birleşiyor.
Han Shen Lin (The Asia Group Çin Direktörü): Hedef alınan Amerikan şirketlerinin büyük bir bölümünün Çin ana karasında zaten oldukça sınırlı faaliyet gösterdiğini, bu sebeple kararın ekonomik etkisinin düşük kalacağını belirtti. Dan Wang (Eurasia Group Çin Direktörü): İki süper gücün rekabeti sürdürürken ilişkilerin tamamen kopmasını önlemeye çalıştığına dikkat çekerek; "Çin'in attığı bu adım, ABD'den gelen sınırlı baskılara nasıl yanıt vereceğine dair kontrollü bir örnek model sunuyor," değerlendirmesinde bulundu.