Finansal İstikrar İçin Fon Kullanımına Sıkı Takip
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), tasarruf finansman ekosistemini daha güvenli hale getirmek ve sektördeki riskleri asgari düzeye indirmek amacıyla kapsamlı bir revizyona imza attı. Finansal Kurumlar Birliği Başkanlığına iletilen yeni düzenlemeye göre, vatandaşların birikimlerinden oluşan tasarruf fon havuzlarının riskli piyasalara yönelmesi kesin olarak engelleniyor.
Alınan kararla birlikte şirketler, ellerindeki kaynakları yalnızca katılım bankalarında açılacak Türk lirası cinsi özel cari veya katılma hesaplarında değerlendirebilecek. Buna ek olarak, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen ve altına dayalı olmayan TL cinsi yurt içi kira sertifikaları (sukuk) ile risk değeri 1 veya 2 olarak belirlenen Türk lirası bazlı katılım yatırım fonları da güvenli liman olarak kullanılabilecek.
Atıl Fonlara Sınır ve Günlük Takip
Tasarruf havuzlarında nemalandırılmadan bekletilen paranın miktarını kontrol altına almak isteyen kurum, günlük getirisiz bakiyeye de net bir kısıtlama getirdi. Buna göre günlük atıl tutar, şirketin bir önceki ay sonundaki toplam tasarruf fon havuzunun binde 2'sini geçemeyecek. Ayrıca, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) nezdindeki EFT sisteminin kapanış saatinden sonra havuza dahil olan tutarların, bir ertesi günün hesaplamasına dahil edileceği hükme bağlandı.
Yüksek Tutarlı Sözleşmelerde Çıta Yükseltildi
Mevcut piyasa koşulları dikkate alınarak yüksek tutarlı sözleşmelerin baremleri yukarı yönlü güncellendi. Standart sözleşmelerde "yüksek tutarlı" kabul edilme sınırı 2 milyon 509 bin 800 liradan doğrudan 5 milyon liraya çıkarıldı. Konut veya çatılı iş yeri alımlarında ise bu baraj 6 milyon 274 bin 500 liradan tam 12 milyon 500 bin liraya revize edildi.
Sistemin genel dengesini ve likiditesini korumak için, yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam portföy içindeki payı yüzde 5 ile sınırlandırıldı. 1 Ocak 2025 sonrasında kurulan şirketler için ise sektöre girişte geçici bir esneklik sağlandı; bu oran 30 Haziran 2027'ye kadar yüzde 15, 1 Temmuz - 31 Aralık 2027 tarihleri arasında ise yüzde 10 olarak baz alınacak.
Kişi Başına Maksimum İki Sözleşme Hakkı
Sektördeki risklerin tek bir noktada veya kişide toplanmasını (risk yoğunlaşmasını) engellemek adına, müşteri bazlı kısıtlamalar da yürürlüğe giriyor. Yeni kurallar çerçevesinde bir birey, tüzel kişi ya da risk grubu, aynı şirket üzerinden en fazla bir taşıt ve bir konut veya çatılı iş yeri olmak kaydıyla maksimum iki sözleşme yapabilecek.
Sözleşme büyüklüklerindeki tavan limitler de yeniden şekillendi. Taşıt finansmanında azami tutar 6 milyon 250 bin liraya, konut ve iş yeri finansmanında ise 62 milyon 500 bin liraya ulaştı. Bir müşteri veya risk grubunun şirketteki tüm sözleşmelerinin toplam büyüklüğü de yine en fazla 62 milyon 500 bin lira ile sınırlandırıldı.
Yeni Sistem Ne Zaman Başlayacak?
Sektördeki şirketlerin teknik alt yapılarını ve iş süreçlerini bu devasa değişikliklere uyumlu hale getirebilmesi için belirli bir geçiş süreci tanımlayan BDDK, yayınlanan tüm yeni limit ve yatırım kurallarının 1 Ekim tarihi itibarıyla resmen uygulanmaya başlanacağını duyurdu.