Avrupa Merkez Bankası (AMB), yükselen enerji fiyatları ve geniş çaplı enflasyon dalgasıyla mücadele etmek için faiz silahını çekmeye hazırlanıyor. Ancak bu hamle, ekonomi çevrelerinde derin bir tartışmayı da beraberinde getirdi. Birçok ekonomist, Euro Bölgesi ekonomisinin halihazırda oldukça kırılgan bir görünüm sergilediğini vurgulayarak, olası bir faiz artışının 2011 yılındaki büyük politika hatasını yeniden tetikleyebileceği konusunda uyarıyor.
"2011'deki Kararlar Açık Bir Hataydı"
İran savaşı sonrası yaşanan belirsizlik sürecinde uzun süre beklemeyi seçen AMB yetkilileri, artık enflasyona karşı müdahale zamanının geldiğine inanıyor. Buna karşın bazı analistler, ABD ile İran arasındaki barış görüşmeleri devam ederken, enerji şokunun piyasalardaki kalıcılığını görmek için biraz daha sabırlı olunması gerektiğini savunuyor.
TS Lombard Ekonomisti Davide Oneglia, kurumun atacağı olası adıma yönelik çarpıcı bir değerlendirme yaptı:
"AMB güvenilirliğini kanıtlamak konusunda aşırı istekli görünüyor. 2011 faiz artırımları açık bir politika hatasıydı ve bugün aynı hatanın tekrarlanması, AMB'nin enflasyon beklentilerine aşırı odaklanması nedeniyle karşı karşıya olduğumuz en büyük risklerden biri."
Akıllardaki Soru: 2011'de Neler Yaşanmıştı?
Mevcut ekonomik tablo, uzmanları doğrudan 2011 yılıyla bir kıyaslama yapmaya itiyor. O dönemki gelişmeler şu şekilde özetlenebilir:
- Dönemin AMB Başkanı Jean-Claude Trichet, artan enerji ve emtia fiyatları endişesiyle art arda iki kez faiz artırımı kararı almıştı.
- Avrupa ekonomisinin o dönemki zayıf ve kırılgan yapısı yeterince göz önüne alınmadığı için bu karar bölgeyi hızla resesyona sürüklemişti.
- Yıl sonunda görevi devralan Mario Draghi, ekonomik tahribatı durdurmak ve bozulan koşulları toparlamak adına mecburen faizleri yeniden düşürmek zorunda kalmıştı.
Bugün AMB, G7 ülkeleri merkez bankaları arasında enflasyonla en agresif mücadele eden kurum olarak öne çıkıyor. Buna karşın ABD Merkez Bankası (Fed), İran kaynaklı küresel gelişmelerin ekonomik etkilerini net olarak görebilmek için temkinli "bekle-gör" politikasını sürdürüyor.
Reel Ekonomiye "Gereksiz Yük" Uyarısı
Faiz artırımı senaryosunun hanehalkı ve şirketlere keseceği fatura da tartışmanın bir diğer önemli boyutu. Berenberg Başekonomisti Holger Schmieding, AMB'nin atacağı şahin bir adımın, halihazırda zorlanan tüketiciler ve şirketler üzerinde gereksiz bir baskı yaratacağını savunuyor.
Schmieding'e göre, ekonomik büyümedeki mevcut zayıflık talep üzerinde baskı yarattığı için enflasyon rakamları zamanla kendiliğinden sönümlenecek. Enerji kaynaklı geçici fiyat artışlarının kalıcı bir krizine dönüşme ihtimalini düşük gören uzmanlar, AMB'nin panik halinde faiz artırmak yerine sabırlı bir yaklaşım benimsemesinin Avrupa ekonomisi için daha güvenli bir liman olacağının altını çiziyor.
