Orta Doğu'daki Gerilim Enerji Fiyatlarını Yukarı Taşıdı
Küresel enerji piyasaları, Orta Doğu'da aniden tırmanan askeri gerilimin etkisiyle sert dalgalanmalar yaşıyor. ABD ile İran arasındaki sıcak çatışmalar ve art arda gelen yaptırım kararları, petrol fiyatlarında hızlı bir ralli başlattı. Dün gün içinde 79,44 dolar seviyelerini test eden ancak kapanışı 76,01 dolar noktasından gerçekleştiren Brent petrol, yeni günde adeta fırladı. Saat 19.59 itibarıyla vadeli işlem piyasalarında yüzde 6,1'lik sert bir değer kazancı sergileyen Brent petrolün varil fiyatı, 80,65 dolar seviyesine tırmandı. Eş zamanlı olarak Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili ise 75,69 dolar üzerinden işlem görüyor.
CENTCOM'dan İnsansız Deniz Aracı ile Tarihi Saldırı
Piyasaları sarsan bu ani yükselişin temelinde, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından gerçekleştirilen kritik bir askeri operasyon yatıyor. CENTCOM yetkililerinin yaptığı resmi açıklamaya göre, deniz savaşları tarihinde bir ilk yaşandı. ABD güçleri, deniz üzerinde ilk kez saldırı amaçlı kamikaze insansız deniz aracı (İDA) kullanarak İran'a ait stratejik bir denizaltı ve gemi bakım tesisini doğrudan hedef aldı.
İran'dan Körfez Ülkelerine Misilleme Geldi
Bölgedeki ateş çemberi yalnızca bu saldırıyla sınırlı kalmadı. ABD'nin dün sabah saatlerinde düğmeye bastığı ve gece boyu sürdürdüğü bombardımanlara, İran cephesinden gecikmeden yanıt geldi. Tahran yönetimi, misilleme olarak sabah saatlerinde Körfez bölgesindeki kritik ülkelerden Kuveyt, Bahreyn ve Ürdün'ü hedef alan karşı saldırılar düzenledi. Çatışmaların bu şekilde bölgeye yayılması, petrol sevkiyatında yaşanabilecek olası kesintilere dair korkuları körükledi.
Trump'ın "İran Ablukası" ve Hürmüz Boğazı Çıkışı
Jeopolitik riskleri perçinleyen bir diğer önemli gelişme ise ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamaları oldu. Sosyal medya platformları üzerinden küresel kamuoyuna seslenen Trump, küresel petrol ticaretinin şah damarı konumundaki boğaz için net konuştu. Trump, "Hürmüz Boğazı açıktır ve İran olsun ya da olmasın açık kalacaktır." sözleriyle yeni stratejilerini duyurdu.
Yalnızca İran gemilerinin ve İran adına ticari faaliyette bulunan müşterilerin Hürmüz Boğazı'na giriş-çıkışını engellemeyi hedefleyen bu katı uygulama, bizzat Trump tarafından "İran ablukası" adıyla yürürlüğe konuldu. Bu restleşmeye karşı, İran Silahlı Kuvvetlerinin muharebe yönetim birimi olan Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı'ndan sert bir uyarı gecikmedi. Karargah, ABD unsurlarının Hürmüz Boğazı'na yönelik herhangi bir fiili müdahalesine kesinlikle müsaade edilmeyeceğini kamuoyuna ilan etti. Piyasalar şimdi, karşılıklı atılan bu adımların enerji arzında yaratacağı kalıcı etkileri fiyatlamaya odaklanmış durumda.