Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanıyor?
Mevzuata göre çalışanlar, aynı işverene bağlı olarak geçirdikleri her tam yıl için 30 günlük brüt ücretleri tutarında kıdem tazminatı alıyor. Hesaplamada yalnızca çalışanın çıplak maaşı değil; yol, yemek, yakacak yardımı ile düzenli ödenen prim ve ikramiyelerin de eklendiği "giydirilmiş brüt ücret" baz alınıyor.
Ancak yüksek maaş alan çalışanlar için yasal bir üst sınır bulunuyor. Çalışanın brüt maaşı bu rakamın ne kadar üzerinde olursa olsun, hesaplama yıllık 73.729,87 TL tavanı üzerinden yapılıyor. Örneğin; 80.000 TL brüt ücreti olan ve iş yerinde 10. yılını dolduran bir çalışanın tazminatı 800.000 TL değil, tavan sınıra takıldığı için 737.298 TL olarak ödeniyor.
Brüt Maaşa ve Hizmet Süresine Göre Yeni Tazminat Tablosu
Damga vergisi kesintisi dikkate alınmadan, asgari ücretten tavan ücrete kadar farklı maaş gruplarının hizmet yıllarına göre alacağı kıdem tazminatı tutarları şu şekilde oluştu:
Tazminat Alabilmenin Temel Şartları
Bir çalışanın kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için öncelikle mevcut iş yerinde en az bir tam yılı doldurmuş olması gerekiyor. İstifa durumlarında kural olarak tazminat ödenmezken, iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı bir neden gösterilmeden feshedilmesi şartı aranıyor.
Ancak istifaya rağmen tazminat alınabilen istisnai durumlar da mevcut:
Emeklilik hakkının elde edilmesi, Erkek çalışanların askere gitmesi, Kadın çalışanların evlendikleri tarihi takip eden 1 yıl içerisinde kendi istekleriyle işten ayrılması.Emeklilik Yaşını Beklemeden Ayrılanlar Nasıl Tazminat Alır?
Belirli sigortalılık süresini ve prim gününü dolduran vatandaşlar, emeklilik için gereken yaş sınırını beklemeden işten ayrılarak kıdem tazminatlarını alabiliyorlar:
İlk sigorta girişi 8 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 arası olanlar: 4.500 prim günü ve 25 yıllık sigortalılık süresini tamamladıklarında ya da sigorta yılına bakılmaksızın 7.000 prim gününü doldurduklarında bu haktan yararlanabiliyor. İlk sigorta girişi 1 Ocak 2009 – 31 Aralık 2015 arası olanlar: İşe giriş tarihlerine göre kademeli olarak belirlenen 4.600 gün ile 5.300 gün arasındaki prim ödemelerini tamamladıklarında kıdem tazminatını alarak işten ayrılabiliyor.İhbar ve Kıdem Tazminatı Arasındaki Fark Ne?
Kıdem tazminatı tamamen hizmet süresine ve giydirilmiş ücrete dayanırken; ihbar tazminatı iş sözleşmesi sonlandırılmadan önce karşı tarafa yasal süresi içinde haber verilmemesi halinde doğuyor.
İş kanununa göre uyulması zorunlu olan ihbar süreleri, çalışılan yıla göre şu şekilde değişiklik gösteriyor:
6 aydan kısa süreli çalışanlar: 2 hafta 6 ay ile 1,5 yıl arası çalışanlar: 4 hafta 1,5 yıl ile 3 yıl arası çalışanlar: 6 hafta 3 yıldan uzun süreli çalışanlar: 8 haftaİşveren, bu bildirim sürelerini beklemeden çalışanın işine son verirse, belirtilen haftaların karşılığı olan tutarı peşin olarak ödemekle yükümlü oluyor. Aynı zorunluluk, yasal süreye uymadan aniden işi bırakan çalışanlar için de geçerli tutuluyor.